Lười Biếng & Siêng Năng

Khi người ta suy nghĩ về di sản bền vững của cuộc Cải Chánh Tin Lành thế kỷ XVI, có một số điều hiện lên trong tâm trí—những điều như sự xưng công chính duy bởi đức tin, duy trong Đấng Christ, duy trên nền tảng Lời Đức Chúa Trời, và vì vinh hiển chỉ duy thuộc Ngài. Nhưng còn có một dấu ấn quan trọng khác của cuộc Cải Chánh thường bị bỏ qua. Nó đã được bảo tồn trong cụm từ “đạo đức việc làm của Tin Lành.” Cụm từ này đã trở nên gắn liền với những câu nói khác như “một ngày công xứng đáng cho một ngày làm việc trung thực.” Nhưng lý do điều này được gọi là “đạo đức việc làm của Tin Lành” là vì một trong những điều mà các nhà Cải Chánh đã trình bày lại hoặc tái thiết lập là ý tưởng rằng mọi công việc hợp pháp (không chỉ công việc liên quan đến tôn giáo hay hội thánh) đều được Đức Chúa Trời thánh hóa. Tóm lại, các nhà Cải Chánh đã khôi phục lại quan niệm Kinh Thánh về giá trị lao động của con người.

Để nắm bắt ý nghĩa của lao động con người trong Kinh Thánh, chỉ cần xem xét nhiều phân đoạn lên án sự lười biếng và uể oải bằng những lời lẽ rất nghiêm khắc: “Tay siêng năng sẽ nắm quyền cai trị, còn tay lười biếng thì phải phục dịch” (Châm 12:24). “Kẻ lười biếng không chịu cày cấy đúng thời vụ;Đến mùa gặt, nó sẽ xin ăn nhưng chẳng được gì” (Châm 20:4). “Ước vọng của kẻ lười biếng giết chết nó,Vì hai tay nó không chịu làm việc” (Châm 21:25). “Nếu ai không muốn làm việc, thì cũng đừng ăn. Vì chúng tôi nghe rằng trong anh em có người sống lười biếng, không chịu làm việc mà lại hay xen vào chuyện người khác. Trong Chúa là Đức Chúa Jêsus Christ, chúng tôi truyền bảo và khuyên nài những người đó phải yên lặng làm việc để nuôi sống chính mình (2 Tê 3:10–12). Như những phân đoạn này cho thấy, việc một người có khả năng lao động mà không làm việc là một tội lỗi không hề nhỏ. Sứ đồ Phao-lô đã nêu rõ điều này nhất trong 1 Ti-mô-thê 5:8: “Nếu ai không cấp dưỡng cho bà con mình, nhất là cho chính gia đình mình thì người ấy đã chối bỏ đức tin, còn tệ hơn người không tin nữa.”

Đạo đức việc làm của Tin Lành không chỉ nhấn mạnh đức tính của lao động chân chính mà còn sự siêng năng trong công việc đó. Châm Ngôn 18:9 nêu rõ điều này: “Kẻ thả trôi trong công việc mìnhCũng là anh em của kẻ phá hoại.” Trong toàn bộ sách Châm Ngôn, người được khen ngợi không phải là chỉ là người làm việc, mà là người làm việc một cách siêng năng. Nói cách khác, chúng ta phải dốc hết sức mình trong công việc.

Nhưng chính vì tình trạng sa ngã của chúng ta mà có người lười biếng và từ chối làm việc, còn những người khác thì chểnh mảng và cẩu thả trong công việc của mình. Tội lỗi khiến một số người nhìn nhận công việc một cách ích kỷ—chỉ đơn thuần từ góc độ tài chính. Nói cách khác, họ ít quan tâm đến sự phục vụ mà mình có thể dâng lên Đức Chúa Trời hay vinh hiển đáng thuộc về Ngài. Họ chỉ xem công việc như một cách để kiếm tiền, và từ đó tích lũy của cải cho riêng mình.

Tội lỗi khiến một số người trở nên quá đắm chìm trong công việc đến mức họ xao lãng gia đình, thậm chí cả đời sống thuộc linh của chính mình. Tâm lý hăng hái theo đuổi thành công, nghiện việc—điển hình của nhiều người trong thời đại chúng ta—thường ngụy trang dưới hình thức sự siêng năng mà Kinh Thánh kêu gọi. Nhưng đó là sự tự lừa dối. Sự siêng năng trong lao động của chúng ta không nhằm cạnh tranh với Đức Chúa Trời và gia đình.

Tội lỗi khiến một số người có cái nhìn đề cao chính mình (và đồng thời xem thường người khác) vì loại công việc mà họ làm. Văn hóa của chúng ta đầy những công việc hào nhoáng, khiến chúng ta bị lừa dối mà nghĩ rằng mình vốn dĩ tốt hơn người khác chỉ dựa trên địa vị của mình. Điều này dẫn đến những sự phán xét đầy khinh miệt đối với công việc, nhân cách và phẩm giá của những người không có những công việc “hào nhoáng”.

Cơ Đốc nhân phải cảnh giác trước những quan niệm lệch lạc như vậy về công việc, và ăn năn khi những suy nghĩ đó bộc lộ trong chúng ta. Vì lý do đó, bất kỳ sự bàn luận nào về công việc từ góc nhìn Cơ Đốc cũng nên bao gồm ngày Sa-bát. Sáng Thế Ký 2:3 cho biết, “Ngài ban phước cho ngày thứ bảy và thánh hóa ngày đó, vì vào ngày đó Ngài nghỉ sau khi đã làm xong mọi công việc sáng tạo.” Khi chúng ta suy ngẫm và tôn vinh Đấng Tạo Hóa trong công việc của mình, chúng ta cũng phải suy ngẫm và tôn vinh Ngài trong việc giữ ngày Sa-bát. Chính tại đó, công việc của chúng ta được đặt vào đúng vị trí và ý nghĩa của nó. Tác giả thư Hê-bơ-rơ tuyên bố rằng Đấng Christ là sự yên nghỉ và là ngày Sa-bát tối hậu của chúng ta (Hê 3:7–4:10). Khi chúng ta tạm dừng công việc để suy ngẫm về Ngài và công việc Ngài đã làm thay cho chúng ta, lòng biết ơn của chúng ta được khơi dậy lại, và cách nhìn của chúng ta về cuộc sống và công việc được giữ đúng trong tinh thần lấy Đấng Christ làm trung tâm.

Vậy thì, những hàm ý của “đạo đức trong công việc của Tin Lành” là gì? Sự lười biếng, chây lười và uể oải là những biểu hiện của sự nổi loạn của con người chống lại Đấng Tạo Hóa, và là điều làm ô danh vinh hiển của Ngài.

Nếu chúng ta để những suy nghĩ của mình về công việc bị định hình bởi thế gian, chúng ta sẽ dễ rơi vào việc biến nghề nghiệp của mình thành một thần tượng. Không chỉ làm việc là đủ, nhưng phải làm việc cách siêng năng, để chúng ta không còn chỗ cho sự lười biếng, cũng không chỉ trở thành những người làm vừa lòng người ta.

Chúng ta nên ghi lòng tạc dạ những lời lẽ mạnh mẽ của Kinh Thánh về sự chểnh mảng và lười biếng. Trong công việc và trong mọi lĩnh vực của đời sống, chúng ta phải sống vì vinh hiển của Đức Chúa Trời.

Bài viết này là Sloth and Diligence.