Cách Đọc Hiểu Các Sách Phúc Âm

Các sách Phúc Âm là bốn tường thuật về “tin mừng” — cuộc đời, sự chết và sự phục sinh của Đấng Christ. Tuy nhiên, chúng thường bị hiểu sai hoặc không được trân trọng đúng mức. Sau đây là bốn khuyến nghị mang tính tổng quát nhưng cụ thể khi đọc các sách Phúc Âm.

1. Đọc mỗi câu, mỗi đoạn trong bối cảnh danh tính và sứ điệp của Chúa Jêsus.

Chúng ta thường sai lầm khi chú ý quá nhiều vào các nhân vật phụ (như các môn đồ, Ba-ti-mê, Ma-ri Ma-đơ-len) mà quên đi trọng tâm là Chúa Jêsus. Chức vụ của Chúa Jêsus có lẽ kéo dài khoảng ba năm, trong suốt thời gian đó Ngài giảng dạy, chữa lành và tiếp xúc với hàng trăm, thậm chí hàng ngàn người. Giăng 21:25 thậm chí còn nói rằng “Chúa Jêsus còn làm nhiều việc khác nữa. Nếu cứ ghi chép hết từng việc. thì thiết nghĩ rằng cả thế gian cũng không thể chứa hết những sách được viết ra.” Điều quan trọng là mỗi sách Phúc Âm chỉ mang đến cho chúng ta một góc nhìn về chức vụ của Chúa Jêsus. Đây là một phần tiêu biểu; tất nhiên, chúng ta chỉ tiếp cận được một phần trong những gì Đấng Christ đã thực hiện. Chẳng hạn, Lu-ca liệt kê hai mươi mốt phép lạ, trong khi Giăng chỉ đề cập đến tám phép lạ. Bốn sách Phúc Âm tinh tế kể lại cuộc đời của Đấng Christ và nêu bật những sự kiện quan trọng nhất. Chúng ta phải đọc các sách Phúc Âm như cách các nhà truyền giáo kể câu chuyện về Chúa Jêsus—qua những câu chuyện, nhân vật, cốt truyện, bối cảnh địa lý và mối liên hệ với Cựu Ước.

2. Chúng ta không chỉ đọc Phúc Âm hướng về Đấng Christ, mà còn cần đọc bốn câu chuyện này trong bối cảnh Cựu Ước.

Không nên tách rời bất cứ câu nào ra khỏi bối cảnh của câu chuyện cứu chuộc. Ma-thi-ơ mở đầu sách của mình bằng một gia phả trong ma-thi-ơ 1:1, ngụ ý liên hệ với Sáng Thế Ký 2:4. Giăng 1:1-5 mở đầu bằng cách đặt Đấng Christ trong bối cảnh câu chuyện sáng tạo của Sáng Thế Ký 1–2. Hơn nữa, bốn sách Phúc Âm nhắc đến Cựu Ước hàng ngàn lần thông qua trích dẫn rõ ràng, ám chỉ và các ý niệm tương đồng. Các sách Phúc Âm làm một việc tuyệt vời: ghi lại lịch sử vũ trụ và câu chuyện của Y-sơ-ra-ên thông qua chức vụ của Đấng Christ. Tóm lại, khi đọc Phúc Âm, hãy lưu ý các liên hệ và tham chiếu với Cựu Ước. Giảng dạy các sách Phúc Âm mà không làm nổi bật mối liên hệ của Đấng Christ với Cựu Ước sẽ làm mất đi ý nghĩa của Ma-thi-ơ, Mác, Lu-ca và Giăng.

3. Hãy đọc bốn sách Phúc Âm đồng thời— chúng ta có cả 4 sách này vì một lý do quan trọng.

Các sách Phúc Âm là những bức chân dung về Đấng Christ, và mỗi bức có những điểm nhấn riêng. Một cách để nhận ra sự độc đáo của các sách Phúc Âm là tham khảo các bản đối chiếu của chúng. Một bản đối chiếu trình bày những phân đoạn tương đồng giữa các sách Phúc Âm, với hầu hết các tài liệu trùng lặp thuộc về Ma-thi-ơ, Mác và Lu-ca. Vì vậy, khi nghiên cứu một phân đoạn trong các sách Phúc Âm Cộng Quan (Ma-thi-ơ, Mác và Lu-ca), hãy ghi chú những điểm tương đồng và khác biệt giữa các bản ký thuật. Bằng cách so sánh cách mỗi sách Phúc Âm trình bày cùng một phân đoạn, chúng ta có thể thấy rõ cách mỗi tác giả kể lại cùng một câu chuyện theo những cách hơi khác nhau. Các chi tiết nhấn mạnh riêng biệt này giúp làm nổi bật mục đích và thần học trong từng sách Phúc Âm. Phần lớn Cơ Đốc nhân chưa bao giờ tiếp cận cách đọc sách Phúc Âm đồng thời theo phương pháp này; tuy nhiên, nếu thực hiện, họ sẽ gặt hái được phần thưởng quý giá.

4. Đưa những điều bạn đã học vào áp dụng thực tế.

Lu-ca thông báo với Thê-ô-phi-lơ, một tín hữu Cơ Đốc, rằng ông đã viết Phúc Âm của mình để ‘ngài [Thê-ô-phi-lơ] biết những điều mình đã học là chắc chắn’ (Lu-ca 1:4; xem thêm Giăng 20:31). Những “điều” đã “học(được dạy)” nhiều khả năng nhắc đến những điểm chính trong cuộc đời, sự chết và sự phục sinh của Chúa Jêsus. Luca sau đó viết ký thuật của mình nhằm củng cố đức tin của Thê-ô-phi-lơ và hội thánh. Nói cách khác, phúc âm Lu-ca làm đức tin của các tín đồ được tăng trưởng. Sự hiểu biết tường tận về các chi tiết trong ký thuật giúp củng cố đức tin nơi Đấng Christ và phát triển lòng tin kính với Ngài. Hơn nữa, trong thế kỷ hai mươi mốt, chúng ta tham gia vào một cộng đồng giao ước thống nhất, một cộng đồng Cơ Đốc bao gồm các tín hữu từ Vườn Ê-đen đến Giê-ru-sa-lem Mới. Chúng ta nên đọc các sách Phúc Âm này như thể chúng dành cho chính chúng ta. Mặc dù hai nghìn năm ngăn cách chúng ta với độc giả nguyên thủy, Đức Chúa Trời vẫn phán với chúng ta qua bốn tài liệu quý giá này.

Tóm lại, chúng ta phải đọc tất cả các sách Phúc Âm dưới ánh sáng của Đấng Christ, nhận thấy mối liên hệ với Cựu Ước, xem chúng như một câu chuyện bốn phần, và áp dụng những chân lý này vào đời sống mình. Khi làm như vậy, chúng ta sẽ hiểu Đấng Christ một cách trọn vẹn hơn và sống cho Ngài nhiều hơn.

Bài viết này là How to Read the Gospels.

• Ví dụ, Synopsis of the Four Gospels (Bt. Kurt Aland; New York: American Bible Society, 1985).