Giải Nghĩa Kinh Thánh Là Gì?

Trong thời hiện đại, người ta thường nói rằng không có quan điểm nào là quan trọng hơn quan điểm khác, không ai sở hữu độc quyền sự thật, và cuối cùng tất cả chỉ là vấn đề ý kiến cá nhân. Người ta thậm chí còn áp dụng quan điểm này cho Kinh Thánh, khiến cho ý nghĩa của Kinh Thánh dường như có thể bị hiểu và giải thích theo vô số cách khác nhau. Truyền thống Cải Chánh đã nhất quán bác bỏ quan điểm này, bởi lẽ Kinh Thánh là Lời của Đức Chúa Trời, và Ngài quan tâm đến cách con người đọc và hiểu Lời ấy. Trên hết, việc đọc Kinh Thánh phải được dẫn dắt bởi Đức Chúa Trời.

Công việc giải thích và hiểu bản văn Kinh Thánh là lĩnh vực chuyên môn của thần học giải nghĩa. Giải nghĩa liên quan mật thiết đến chú giải, tức là các nguyên tắc hướng dẫn cách Kinh Thánh được tiếp cận và giải thích. Do đó, giải nghĩa là quá trình vận dụng các nguyên tắc chú giải để hiểu rõ một bản văn cụ thể. Dưới đây là một số nguyên tắc giải thích Kinh Thánh theo truyền thống Cải Chánh.

Việc giải thích Kinh Thánh phải được thực hiện trong tinh thần khiêm nhường.

Kinh Thánh không phải là một cuốn sách bình thường. Đó là một cuốn sách độc đáo, chính là Lời của Đức Chúa Trời, là tiêu chuẩn duy nhất không thể sai lầm về đức tin và đời sống thực tiễn. Vì vậy, khi đọc Kinh Thánh, chúng ta đang nỗ lực phân định điều Đức Chúa Trời Hằng Sống muốn truyền đạt cho chúng ta. Tất cả các thẩm quyền khác — ngay cả những thẩm quyền tự nhận là định hướng cách giải thích Kinh Thánh — đều phải dựa trên Kinh Thánh làm cơ sở tối thượng. Do đó, mặc dù chúng ta nghiên cứu điều các tác giả con người muốn diễn đạt, trọng tâm tối thượng là hiểu thông điệp mà Tác giả thiên thượng muốn gửi đến chúng ta.

Điều này có nghĩa là chúng ta đặt mình thuận phục dưới thẩm quyền Kinh Thánh, chứ không phải có quyền trên Kinh Thánh. Khi gặp một phân đoạn có ý nghĩa rõ ràng nhưng khó chấp nhận, chúng ta không nên cố gắng giải thích nó theo cách khác hay phớt lờ nó. Ví dụ, trong Giăng 6, Chúa Jêsus nhấn mạnh sự ưu tiên của ân điển tuyển chọn của Đức Chúa Trời trong việc ban đức tin cho những ai tin cậy Ngài. Nhiều người thấy lời dạy này quá khó chấp nhận và rút lui (Giăng 6:66), và hiện nay vẫn có không ít người cố gắng giải thích khác đi về giáo lý sự lựa chọn. Tuy nhiên, chúng ta cần tiếp nhận và thực hành lời dạy của Kinh Thánh đúng như ý nghĩa thực sự của nó, không phải biến nó thành điều chúng ta muốn.

Chúng ta phải giải thích Kinh Thánh một cách trung thành.

Giải thích Kinh Thánh một cách trung thành có nghĩa là đọc một phân đoạn theo đúng ý định ban đầu của nó. Cách đọc này chú ý đến các yếu tố như thể loại và biện pháp tu từ, đồng thời xem xét bối cảnh lịch sử và văn học của phân đoạn, ghi nhận ý nghĩa các từ ngữ được dùng vào thời điểm bản văn được viết. Phương pháp này thường được gọi là giải thích lịch sử-ngữ pháp, với mục đích tìm hiểu điều tác giả muốn truyền đạt bằng cách tập trung vào từ ngữ mà họ sử dụng và ý nghĩa của những từ đó trong bối cảnh cụ thể.

Đọc Kinh Thánh một cách trung thành bắt đầu bằng việc đặt ra một số câu hỏi quan trọng về bản văn, bao gồm: Ai là tác giả? Tác giả viết trong bối cảnh nào? Ý định của tác giả là gì? Bản văn thuộc thể loại văn chương nào? Câu trả lời cho những câu hỏi này thường có thể tìm thấy ngay trong bản văn, nhưng đôi khi các nguồn tài liệu phụ trợ ngoại kinh như sách giải nghĩa và từ điển Kinh Thánh cũng rất hữu ích.

Từ ngữ thường mang nhiều nghĩa hoặc hàm ý khác nhau, và bối cảnh giúp chúng ta xác định ý nghĩa cụ thể mà tác giả dự định, giữa nhiều nghĩa tiềm năng — phạm vi ngữ nghĩa của từ đó (xem ví dụ về các cách sử dụng khác nhau của từ ‘thế giới’ trong Tân Ước: Mat. 4:8; 13:22; 25:34; Mác 4:19; Lu 2:1; Giăng 1:29; 3:16; Công Vụ 17:6; Rô 3:6; Ga 6:14; Êph 2:2). Các từ khóa như ‘do đó’, ‘thay vào đó’, ‘nhưng’, ‘thay vì’ và ‘vì vậy’ giúp chỉ ra dòng tư tưởng của tác giả, trong khi ngữ pháp của một phân đoạn có thể làm nổi bật những điểm được nhấn mạnh (ví dụ, Lu 12:5).

Xác định thể loại văn chương của bản văn là một công cụ quan trọng để nhận biết ý định của tác giả. Kinh Thánh bao gồm các thể loại như thơ ca, tiên tri, văn chương mặc khải, giáo huấn, v.v., mỗi thể loại có những quy ước riêng giúp xác định cách hiểu bản văn. Chẳng hạn, nếu một phân đoạn là thơ ca, nó có thể sử dụng các biện pháp tu từ và hình ảnh nhằm truyền đạt ý nghĩa vượt ra ngoài các chi tiết cụ thể. Điều tương tự cũng áp dụng cho văn chương mặc khải. Trong thể loại tường thuật, bản văn có thể kể lại một loạt sự kiện, nhưng các sự kiện ấy có thể báo trước các biến cố sau này hoặc ẩn chứa ý nghĩa lớn hơn trong tiến trình lịch sử cứu chuộc.

Việc khám phá những khía cạnh này của bản văn giúp chúng ta hiểu được ý nghĩa nguyên thủy của nó khi được viết ra. Dựa trên những khám phá đó, chúng ta có thể cố gắng xác định thông điệp của bản văn đối với chúng ta trong thời hiện tại. Quá trình này bao gồm việc hiểu ý nghĩa của bản văn dưới ánh sáng của xuất hiện của Đấng Christ. Hiện nay Đấng Christ đã đến, chúng ta nên hiểu mệnh lệnh này và tiếp cận câu chuyện này như thế nào? Chúng ta, với tư cách là thành viên của hội thánh Tân Ước, nên thấy một lời hứa để tin tưởng, một mệnh lệnh để tuân theo, một cảnh báo để chú ý, một chân lý để hiểu, hay một phương thuốc để áp dụng?

Chúng ta phải giải thích Kinh Thánh với tinh thần trách nhiệm.

Vì Chúa là Tác giả tối thượng của Kinh Thánh, Ngài là nguồn cung cấp cách giải thích chắc chắn đúng đắn. Điều này có nghĩa là Kinh Thánh tự diễn giải Kinh Thánh. Theo Westminster Confession of Faith (Tuyên ngôn Westminster về Đức tin): ‘Quy tắc diễn giải không thể sai lầm của Kinh Thánh là chính Kinh Thánh; do đó, nếu có thắc mắc về ý nghĩa chính xác và trọn vẹn của một đoạn Kinh Thánh, nó phải được làm sáng tỏ bằng cách tham khảo những đoạn khác có giải thích rõ hơn’ (1.9). Chúng ta thường cần tham khảo các đoạn khác trong Kinh Thánh để làm sáng tỏ những phần khó hiểu. Ý nghĩa chắc chắn của Kinh Thánh được tìm thấy trong chính bản văn, không phải qua việc trông cậy vào các thẩm quyền khác như truyền thống, lãnh đạo hội thánh hay quan điểm con người.

Tuyên ngôn Westminster cũng tuyên bố rằng “khi các phương tiện thông thường được sử dụng một cách đúng đắn”, thông điệp của Kinh Thánh có thể được tìm thấy (1.7). Việc đọc Kinh Thánh nên tuân theo cách thông thường, như bất kỳ cuốn sách nào khác, sử dụng các nguyên tắc ngữ pháp chuẩn mực, thay vì chỉ coi đó là điểm xuất phát cho những suy đoán hay diễn giải ẩn dụ, và những tưởng tượng bay bổng. Kinh Thánh cần được đọc một cách nghiêm túc—với “việc sử dụng đúng các phương tiện thông thường.” Chúng ta không thể đọc Kinh Thánh một cách qua loa và sau đó tuyên bố rằng Kinh Thánh là một cuốn sách không thể hiểu được.

Trên hết, chúng ta muốn biết Kinh Thánh cho chúng ta thấy Đức Chúa Trời là ai và Ngài đã làm gì cho chúng ta qua Đấng Christ. Mỗi phân đoạn Kinh Thánh đều chứa đựng những ý nghĩa có thể áp dụng vào đời sống của chúng ta; tuy nhiên, điều quan trọng là nhận thấy những áp dụng này phát sinh từ mối liên kết của chúng ta với Đấng Christ qua đức tin. Chúng ta không được hứa ban một đời sống thịnh vượng mà không gắn liền với bất kỳ điều kiện nào. Ví dụ, trong Giê-rê-mi 29:11, ban đầu Đức Chúa Trời hứa mang lại hy vọng và phước lành cho dân Y-sơ-ra-ên đang lưu đày tại Ba-by-lôn. Nhưng Đấng Christ, là Con vâng phục trọn vẹn và là Y-sơ-ra-ên đích thực, đã thừa hưởng trọn vẹn các lời hứa của Đức Chúa Trời và xứng đáng nhận mọi phần thưởng từ Ngài; nhờ sự kết hợp của chúng ta với Ngài, chúng ta cũng được hưởng những phước lành vô tận (Ê-phê-sô 1:3–11). Đây là tin mừng, và tin mừng này hiện hữu trên mọi trang Kinh Thánh.

Bài viết này là What is Exegesis?.