Chúa Jêsus Là Cây Nho Thật Có Nghĩa Là Gì?

Tuyên bố thứ bảy và cũng là cuối cùng trong chuỗi các tuyên bố ‘Ta là’ của Chúa Jêsus — ‘Ta là cây nho thật’ (Giăng 15:1) — có thể nói là câu bí ẩn nhất trong tất cả (ít nhất là đối với độc giả không phải là người Do Thái). Nhiều độc giả (và những người giảng), dễ bị cám dỗ khi hiểu lời này chỉ như một ẩn dụ về cách chúng ta, những tín đồ Cơ Đốc, nên phát triển và sinh hoa trái cá nhân, nhưng đó không phải cách mà độc giả gốc Do Thái của Chúa Jêsus đã tiếp nhận.

Mỗi chi tiết trong lời tuyên bố này chắc chắn đã gợi nhắc họ trở về với Kinh Thánh Hê-bơ-rơ, nơi hình ảnh cây nho xuyên suốt lịch sử cứu chuộc của Đức Chúa Trời trong mối quan hệ với Y-sơ-ra-ên. Vì vậy, khi sức nặng của những lời Chúa Jêsus phán bắt đầu thấm vào họ, họ chỉ còn biết sửng sốt trước điều Chúa Jêsus dám nói về chính Ngài, nhất là về tính ứng nghiệm của những điều đó.

Trong Thi Thiên, tác giả thi thiên nói về cách Y-sơ-ra-ên trở thành một dân khi nói rằng,

Từ Ai Cập, Chúa [Đức Chúa Trời] đã đem về một cây nho;
Ngài đuổi các dân ra rồi trồng cây ấy.” (Thi. 80:8)

Tiên tri Ê-sai, khi cảnh báo Y-sơ-ra-ên về sự sa sút tâm linh, đã dùng hình ảnh một vườn nho được Đức Chúa Trời trồng và chăm sóc, nhưng đã trở nên hoang tàn và không sinh hoa kết quả (Ê-sai 5:1–6). Giê-rê-mi cũng sử dụng ngôn ngữ tương tự (Giê. 2:21). Đó là hình ảnh vừa đẹp vừa đầy cảm xúc.

Toàn bộ câu chuyện về Y-sơ-ra-ên với tư cách là dân của Đức Chúa Trời tràn ngập những bằng chứng về tình yêu và sự chăm sóc của Ngài dành cho họ. Ngài đã chọn họ từ cõi đời đời, cứu chuộc họ khỏi ách nô lệ, dẫn dắt họ vượt qua hoang mạc, và ban cho họ một miền đất làm cơ nghiệp riêng. Ngài ban cho họ mọi điều cần thiết, không chỉ để họ được thịnh vượng về mặt thuộc linh trong tư cách một dân, mà còn để trở nên ống dẫn tuôn tràn phước hạnh của Ngài đến mọi dân trên đất (Sáng. 12:3). Nhưng họ đã phung phí ân ban của Ngài và dần dần lìa xa Đức Chúa Trời, Đấng là nguồn cội của chính sự sống của họ.

Không một điều nào trong tất cả những điều ấy bị các môn đồ của Chúa Jêsus bỏ sót khi Ngài nói về cây nho trong mối liên hệ với chính Ngài. Cũng như bản sắc cộng đồng của đoàn dân đông đảo thuộc về Đức Chúa Trời trong Y-sơ-ra-ên được đặt nền tảng nơi Đức Chúa Trời, Đấng giải cứu họ, và sức sống cùng sự sinh hoa kết quả thuộc linh của họ bắt nguồn từ sự hiệp nhất và thông công với Ngài, là Chúa và Đấng Cứu Rỗi, thì giờ đây, theo một cách còn vinh hiển hơn nữa, những lời hứa mà Đức Chúa Trời đã ban đều được ứng nghiệm trong Đấng Christ.

Tư duy của nhiều Cơ Đốc nhân ngày nay thường chịu ảnh hưởng của chủ nghĩa cá nhân thời hậu Khai Sáng, khi trọng tâm chủ yếu đặt nơi chính bản thân mình và coi câu chuyện của chính mình là quan trọng nhất. Nhưng tư duy này trái ngược với sự giảng dạy của Kinh Thánh. Kinh Thánh không chỉ nhấn mạnh đến bản sắc cá nhân của mỗi người mà còn nhấn mạnh đến bản sắc chung của chúng ta với tư cách là một cộng đồng, một thân thể hiệp nhất trong đời sống mới của ơn cứu rỗi. Chúa Jêsus dùng hình ảnh cây nho và các nhánh của nó để mô tả mối quan hệ giữa Ngài và dân sự Ngài. Các môn đồ của Ngài hiểu rất rõ điều Ngài muốn nói—đặc biệt là liên quan đến sự sinh hoa kết quả thuộc linh mà sự hiệp nhất với Ngài tất yếu phải dẫn đến.

Điều đáng lưu ý là ứng dụng đầu tiên của Chúa Jêsus về hình ảnh Ngài là cây nho thật lại liên quan đến những người chỉ mang dáng vẻ là môn đồ của Ngài, nhưng thực chất không phải: “Bất cứ cành nào trong Ta không kết quả thì Ngài [Đức Chúa Cha] chặt đi” (Giăng 15:2). Ngài đang nói đến những người chỉ mang dáng vẻ là Cơ Đốc nhân qua sự tham gia về hình thức trong hoạt động của hội thánh, nhưng tuyên xưng đức tin của họ không chân thật. Họ thiếu vắng những bằng chứng về điều mà sứ đồ Phao-lô sau này gọi là “trái của Thánh Linh” (Gal. 5:22–23).

Sau đó, Chúa Jêsus tiếp tục nói về nền tảng khiến con người được gắn kết với Ngài là cây nho thật, khi Ngài phán rằng, “Các con đã được tinh sạch nhờ lời Ta đã truyền dạy các con” (Giăng 15:3). Lời của Ngài, được công bố trong Phúc Âm, trước hết mang tính tuyên bố. Lời ấy bảo đảm cho những người tin không chỉ về sự tha thứ, mà còn về sự thanh tẩy qua ân điển công chính của Ngài. Đó là lời tuyên bố một lần đủ cả của Ngài, xác lập cho chúng ta một địa vị mới trước mặt Đức Chúa Trời.

Tuy nhiên, như các nhà thần học thường nhấn mạnh: “Chỉ có đức tin mới làm cho công chính, nhưng đức tin làm cho công chính không bao giờ đơn độc.” Đức tin được kết hợp cách không thể tách rời với ân điển của sự thánh hóa. Địa vị pháp lý mới mà chúng ta có trước mặt Đức Chúa Trời qua sự tha thứ và chấp nhận của Ngài phải tiếp tục thể hiện qua bằng chứng của ân điển biến đổi của Ngài trong cuộc sống của chúng ta. Ngài từng bước biến đổi chúng ta cho giống với hình ảnh của Con Ngài, Đức Chúa Jêsus, Đấng Cứu Rỗi chúng ta.

Tuy nhiên, như điều được lặp lại trong sự dạy dỗ của Kinh Thánh ở nhiều nơi khác, sự tăng trưởng và sinh hoa kết quả của đời sống mới nơi chúng ta thường đòi hỏi một cái giá phải trả. Cha “tỉa sửa” các nhánh để chúng sinh nhiều quả hơn (Giăng 15:2). Qua những thử thách nghiêm khắc của sự quan phòng và những gian nan của đời sống, Đức Chúa Trời dần dần khiến chúng ta thôi cậy vào chính mình, và dạy chúng ta “cứ ở trong” Con Ngài ngày càng trọn vẹn hơn.

Điều đáng chú ý là Chúa Jêsus cung cấp chìa khóa để hiểu “cứ ở trong” Ngài có ý nghĩa gì trong thực tiễn: chúng ta phải ở trong Ngài, và lời của Ngài phải ở trong chúng ta (Giăng 15:7). “Bằng chứng của điều ấy sẽ được bày tỏ trong đời sống cầu nguyện của chúng ta, khi chúng ta trình dâng những nhu cầu của mình trước mặt Đức Chúa Trời và chứng kiến sự đáp lời của Ngài đối với những lời cầu xin ấy.

Điều cốt yếu là chúng ta, với tư cách là môn đồ của Đấng Christ, phải ở trong tình yêu của Ngài (Giăng 15:9). Chính chi tiết này đã in sâu vào ý thức của sứ đồ Phao-lô, được ông diễn đạt một cách sâu sắc trong lời tuyên bố của ông gửi cho tín hữu Ga-la-ti, “Đấng [Đấng Christ] đã yêu tôi và phó chính mình Ngài vì tôi” (Ga-la-ti 2:20). Tình yêu của Đấng Christ dành cho ông chính là mảnh đất màu mỡ, nơi tình yêu của Phao-lô đối với Đấng Christ được nảy nở và tăng trưởng. Nguyện điều ấy cũng xảy ra cho tất cả chúng ta, những người được hiệp nhất trong Đấng Christ, là cây nho thật.

Bài viết này là How is Jesus the True Vine?