Sự Ăn Năn Là Gì?

Mác 1:14–15 ghi lại những lời đầu tiên Chúa Jêsus phán trong chức vụ giảng đạo công khai của Ngài: “Giờ đã trọn, vương quốc Đức Chúa Trời đã đến gần, các ngươi hãy ăn năn và tin nhận Tin Lành.” Vì lời công bố đầu tiên của Chúa Jêsus về Tin Lành đã bao gồm lời kêu gọi ăn năn tội lỗi, chúng ta có thể kết luận rằng sự ăn năn là một yếu tố thiết yếu của đời sống môn đồ Đấng Christ. Muốn trung tín bước theo Chúa Jêsus, chúng ta phải có thể trả lời câu hỏi này: Ăn năn là gì?

Sự Ăn Năn Dẫn Đến Sự Sống

Bản Tuyên Xưng Đức Tin Westminster và các sách Giáo Lý giúp tóm lược cách hữu ích sự dạy dỗ của Kinh Thánh về nhiều chủ đề, trong đó có “sự ăn năn dẫn đến sự sống,” điều mà một số nhà thần học khác đôi khi gọi là “sự ăn năn theo Tin Lành.” Cả hai cụm từ này đều nhằm phân biệt sự ăn năn thật đem đến sự cứu rỗi với nỗi buồn theo thế gian—vốn chẳng phải là sự ăn năn thật. Phao-lô nói về sự buồn rầu theo ý Đức Chúa Trời dẫn đến sự cứu rỗi không hối tiếc, đồng thời cảnh báo về sự buồn rầu theo thế gian chỉ sinh ra sự chết (2 Cô 7:10–11). Về bản chất, ông đang phân biệt giữa nỗi đau vì tội lỗi mình đã xúc phạm Đức Chúa Trời và làm tổn thương người khác với nỗi buồn chỉ vì hậu quả mà tội lỗi đem lại cho bản thân. Sự ăn năn không dẫn đến sự cứu rỗi chỉ là đau buồn vì tội lỗi của mình đã làm hại chính mình, hoặc buồn bã vì bị bắt gặp đang làm điều sai trái. Đó là kiểu buồn rầu của một đứa trẻ khi bị bắt quả tang thò tay vào hũ bánh, chứ không phải sự thành thật nhận lỗi vì đã vi phạm quy định của cha mẹ. Đó cũng là kiểu buồn bã mà Ê-sau đã bày tỏ khi đánh mất quyền trưởng nam và phước lành—không phải đau buồn vì đã đổi sự tốt lành của Đức Chúa Trời lấy một bát canh, mà là đau buồn vì đã mất phần cơ nghiệp tốt nhất (Sáng 25:29–34; 27:1–41; Hê 12:16).

Những Thành Tố của Sự Ăn Năn Thật

Trái với sự ăn năn theo thế gian, không đem lại sự cứu rỗi, sự ăn năn dẫn đến sự sống là quay lưng khỏi tội lỗi để chúng ta có thể trở về cùng Đức Chúa Trời qua Đấng Christ.  Chương 15.2 của Bản Tuyên Xưng Đức Tin Westminster giúp chúng ta định nghĩa những thành tố của sự ăn năn thật đem lại sự cứu rỗi. Bản tuyên xưng viết rằng: “Bởi [sự ăn năn dẫn đến sự sống ấy], tội nhân không những thấy và cảm nhận sự nguy hiểm của tội lỗi mình, nhưng còn nhận biết sự ô uế và đáng ghê tởm của tội lỗi mình, vì chúng trái nghịch với bản tính thánh khiết và luật pháp công chính của Đức Chúa Trời; và vì nhận biết lòng thương xót của Ngài trong Đấng Christ dành cho những ai ăn năn, người ấy đau buồn và ghét tội lỗi mình đến nỗi quay lưng khỏi mọi tội lỗi đó để trở về cùng Đức Chúa Trời, quyết chí và chuyên tâm bước đi với Ngài trong mọi đường lối của các điều răn của Ngài.”

Trước hết, sự ăn năn dẫn đến sự sống nhận biết tội lỗi không chỉ nguy hiểm cho chúng ta, mà còn thấy rằng tội lỗi nhơ nhớp và đáng gớm ghiếc, vì mọi sự vi phạm đều là sự chà đạp luật pháp công chính của Đức Chúa Trời và xúc phạm đến chính bản tính thánh khiết trọn vẹn của Ngài. Điều này được phản ánh trong Thi Thiên 51:4, khi Đa-vít xưng nhận rằng tội lỗi của ông trong vụ Bát-sê-ba và U-ri là tội nghịch cùng một mình Đức Chúa Trời. Đây là lối nói cường điệu thi ca: Việc giết U-ri rõ ràng là tội chống lại cả Đức Chúa Trời lẫn U-ri. Điều Đa-vít muốn nói là mọi sự vi phạm trước hết và trên hết đều là tội chống nghịch Đức Chúa Trời. Vì Chúa là Đấng Tạo Hóa thánh khiết và là Đấng Ban Luật Pháp, còn chúng ta được dựng nên theo hình ảnh Ngài, nên mọi tội lỗi đều là tội phạm đến Đức Chúa Trời trước khi nó là tội đối với bất kỳ ai khác. Tội phạm với người khác là chống lại hình ảnh của Đức Chúa Trời, và vì vậy, theo nghĩa mở rộng, đó là sự xúc phạm đến chính Ngài. Như R.C. Sproul thường nói, mọi tội lỗi đều là “sự phản nghịch mang tính vũ trụ.” Chúng nỗ lực thay thế Đức Chúa Trời và các điều răn của Ngài bằng chính chúng ta và các chuẩn mực riêng của mình.

Sự ăn năn dẫn đến sự sống không chỉ nhận biết rằng tội lỗi của chúng ta chủ yếu là chống nghịch Đức Chúa Trời, nhưng cũng nắm lấy lòng thương xót của Đức Chúa Trời trong Đấng Christ dành cho những ai ăn năn, đến nỗi tội nhân được thúc đẩy quay về cùng Chúa, xưng tội và cầu xin sự tha thứ (WCF 15.2). Điều này cũng được bày tỏ trong Thi Thiên 51, khi Đa-vít xưng nhận tội lỗi và cầu xin lòng thương xót của Đức Chúa Trời. Hãy xem sự khác biệt giữa Giu-đa Ích-ca-ri-ốt và Sứ đồ Phi-e-rơ. Cả hai đều phạm tội nghiêm trọng: Giu-đa nộp Chúa Jêsus cho nhà cầm quyền, còn Phi-e-rơ phủ nhận mình là môn đồ của Ngài (Ma 26:14–16, 69–74).  Cả hai đều bày tỏ sự đau buồn về tội lỗi của mình (Ma 26:75; 27:3–4). Thế nhưng nỗi buồn vì tội lỗi của Giu-đa kết thúc bằng sự tự sát, còn nỗi buồn của Phi-e-rơ dẫn đến sự phục hồi trong chức vụ (Ma 27:5–10; Giăng 21:15–19). Tại sao lại có sự khác biệt ấy? Dù đã phạm tội, Phi-e-rơ vẫn cứ đến với Chúa Jêsus, trước hết để xem ngôi mộ trống, rồi sau đó để dùng bữa với Ngài bên bờ biển (Giăng 20:1–10; 21:1–14). Phi-e-rơ chạy đến với Chúa Jêsus, biết rằng Ngài đầy lòng thương xót đối với người ăn năn; còn Giu-đa trốn chạy khỏi Chúa Jêsus để đi vào cái chết bởi chính tay mình, vì đã không tin nơi lòng thương xót của Đấng Cứu Thế.

Cuối cùng, trong sự ăn năn dẫn đến sự sống, tội nhân đau buồn về tội lỗi mình và ghê tởm chúng đến nỗi lìa bỏ chúng với một quyết tâm mới là vâng lời Đức Chúa Trời, cùng với nỗ lực tương ứng để biến quyết tâm ấy thành thực tế (WCF 15.2). Nói cách khác, sự ăn năn không chỉ đơn giản là nói rằng mình lấy làm tiếc về tội lỗi rồi chẳng hề cố gắng sửa đổi đời sống. Chúng ta phải loại bỏ các việc tối tăm và mặc lấy Đấng Christ (Rô 13:11–14), phải nhớ rằng mình là người được dựng nên mới trong Đấng Christ, và vì thế phải sống xứng hợp với bản tính con người mới ấy. Sự quay lưng khỏi tội lỗi này xảy ra một cách dứt khoát trong sự cải đạo của chúng ta, nhưng rồi tiếp tục mỗi ngày trong suốt phần đời còn lại. Nếu chúng ta nói mình không có tội thì chúng ta tự lừa dối mình, nhưng nếu chúng ta xưng tội mình thì Đức Chúa Trời là thành tín và công chính sẽ tha tội cho chúng ta và tẩy sạch chúng ta khỏi mọi điều bất chính (1 Giăng 1:8–9).

Bổn Phận và Đặc Ân của Sự Ăn Năn

Điều này không có nghĩa rằng nếu chúng ta phạm cùng một tội nhiều lần thì chúng ta chưa thật sự ăn năn. Nhưng điều đó có nghĩa là chúng ta nên xét lại tính chân thật của sự ăn năn mình nếu chúng ta yêu mến tội lỗi và hoàn toàn không hề nỗ lực từ bỏ nó. Đối với tất cả những ai biết Đấng Christ, sự ăn năn dẫn đến sự sống vừa là một bổn phận phải thực hiện, vừa là một đặc quyền cho phép chúng ta tiếp tục duy trì mối tương giao không gián đoạn với Đấng Cứu Chuộc mình.  Vậy, chúng ta hãy ghét tội lỗi, cầu xin sự tha thứ, học theo đường lối của Đấng Christ, và nỗ lực vâng giữ luật pháp Đức Chúa Trời thay vì vi phạm nó.

Bài viết này là What is Repentance?