3 Điều Bạn Nên Biết Về Gia-cơ

Thư do Gia-cơ viết mở đầu cho bộ sưu tập con được gọi là “phổ quát” hay “Các Thư Tín Tổng Quát”. Phần này được đặt tên như vậy vì chúng không được gửi riêng cho một hội thánh hay một cá nhân nào, mà gửi cho (hầu như) toàn bộ hội thánh chung. Trong trường hợp này, bức thư được viết cho “mười hai bộ tộc đang sống tản lạc” (Gia-cơ 1:1), một cách diễn đạt đầy tính biểu tượng để chỉ toàn thể dân sự của Đức Chúa Trời đang tản lạc khắp thế gian. Trong bài viết này, chúng ta sẽ xem xét ba điều cần biết về bức thư này.

1. Có lẽ người viết bức thư này là anh em cùng mẹ khác cha với Chúa Jêsus.

Hãy bắt đầu với quyền tác giả. Có bốn người mang tên “Gia-cơ” được xem là ứng viên cho vai trò tác giả. Gia-cơ, anh của Giăng (con trai của Xê-bê-đê, Math. 4:21), đã sớm qua đời nên không thể là tác giả (Công Vụ 12:2). Gia-cơ, con của A-phê (Math. 10:3), và Gia-cơ, cha của Giu-đa (Lu-ca 6:16), đều không được biết đến nhiều trong hội thánh thời kỳ đầu, nên khó có thể chỉ xưng đơn giản là “Gia-cơ” trong thư tín này. Điều này khiến Gia-cơ, em trai của Đức Chúa Jêsus (Math. 13:55), trở thành ứng viên hợp lý nhất. Gia-cơ này lúc đầu là một người không tin (Giăng 7:5), nhưng nhờ cuộc gặp gỡ đầy kịch tính với Chúa Jêsus phục sinh (1 Cô 15:7), ông đã trở thành một trụ cột của hội thánh đầu tiên và có thể cũng là một sứ đồ (Ga 1:19; 2:9). Tại sao việc xác định tác giả lại quan trọng?

Trước hết, Gia-cơ đã được biến đổi bởi quyền năng của Phúc Âm, nhưng ông không lợi dụng mối quan hệ huyết thống với Chúa Jêsus để tìm kiếm uy tín. Ông chỉ đơn giản xưng mình là “đầy tớ của … Đức Chúa Jêsus Christ” (Gia-cơ 1:1). Thứ hai, chính Gia-cơ này đã có bài phát biểu quan trọng tại Công đồng Giê-ru-sa-lem, dựa trên A-mốt 9:11–12 để nhấn mạnh rằng sự chết và sự phục sinh của Đấng Christ đã hiệp nhất người ngoại và người Do Thái trong cùng một đức tin, chứ không phải dựa vào nguồn gốc dân tộc hay việc làm theo luật pháp (Công Vụ 15:13–21). Ông đã kinh nghiệm Phúc Âm và rao giảng Phúc Âm. Thứ ba, Gia-cơ đã lồng ghép trực tiếp những lời dạy của anh mình là Chúa Jêsus vào thư tín, chẳng hạn như: người nghèo sẽ được hưởng Nước Trời (Gia-cơ 2:5; Math. 5:3–5), than khóc và vui mừng (Gia-cơ 4:9; Lu-ca 6:25), người khiêm nhường được tôn cao (Gia-cơ 4:10; Math. 23:12), và dạy về lời khẳng định “phải” / “không” (Gia-cơ 5:12; Math. 5:34–37). Phúc Âm của anh trai ông đã trở thành Phúc Âm của ông.

2. Mục đích của thư Gia-cơ là hướng dẫn đời sống Cơ Đốc.

Không chỉ chính tác giả được định hình bởi Phúc Âm, mà mục đích của ông trong thư tín này cũng là Phúc Âm. Từ thời các giáo phụ cho đến các nhà chú giải Kinh Thánh hiện đại, đã có cuộc tranh luận trường kỳ về cấu trúc và mục đích cụ thể của thư tín này, vì nó không đi theo lối lập luận chặt chẽ như sách Rô-ma. Nhưng điều đó không có nghĩa là thư tín này hoàn toàn thiếu sự sắp xếp có hệ thống. Thư tín này có cấu trúc lỏng lẻo hơn vì nhằm mục đích khuyên dạy đạo đức, hướng đến những người đã là anh chị em Cơ Đốc (Gia-cơ 1:9, 16, 19; 5:19). Gia-cơ đóng vai trò như một người cha thuộc linh, chỉ dẫn các tín hữu cách để Phúc Âm biến đổi đời sống, khuyên dạy họ chọn con đường tin kính thay vì tội lỗi. Hãy xem xét các ví dụ sau đây:

• Vâng phục: Thực hành Lời Chúa—đừng chỉ là người nghe suông (Gia-cơ 1:2–27).
• Tình thông công: Hãy yêu thương mọi người không phân biệt—đừng thiên vị (Gia-cơ 2:1–13).
• Vâng phục: Thực hành đức tin—đừng có đức tin rỗng (Gia-cơ 2:14–26).
• Tình thông công: Dùng miệng lưỡi để chúc phước cho người khác—đừng dùng nó để gây hại (Gia-cơ 3:1–18).
• Vâng phục: Thực hành nếp sống thánh – đừng giống như thế gian (Gia-cơ 4:1-17).
• Tình thông công: Yêu thương người nghèo – đừng chạy theo của cải gian ác (Gia-cơ 5:1-6).
• Vâng phục: Thực hành sự kiên nhẫn – đừng than phiền trong hoạn nạn (Gia-cơ 5:7-20).

Tác giả quay lại với hai chủ đề chính là vâng phục và tình thông công, dưới những góc nhìn khác nhau để nhấn mạnh việc áp dụng mục vụ trong đời sống, chứ không phải để đưa ra những tuyên bố mang tính giáo lý. Nếu Phúc Âm bén rễ, thì đây chính là bông trái mà nó nên (hoặc không nên) có.

3. Gia-cơ bổ sung cho các thư tín của Phao-lô—chứ không hề mâu thuẫn với chúng.

Xét đến những mục đích như vậy, chúng ta có thể xem lại than phiền của Luther rằng thư Gia-cơ thiếu sự rõ ràng về mối quan hệ giữa luật pháp và phúc âm như trong các trước tác của Phao-lô. Vấn đề này lên đến cao trào ở Gia-cơ 2:24: “Anh em thấy đó người ta được xưng công chính bởi hành động, chứ không phải chỉ bởi đức tin mà thôi.” Bề ngoài, điều này dường như là một sự mâu thuẫn rõ ràng với lời khẳng định của Phao-lô rằng: “Một người được xưng công chính bởi đức tin, chứ không phải bởi việc làm theo luật pháp” (Rô-ma 3:28).

Nhưng đừng vội kết luận như vậy. Lập luận của Phao-lô trong Rô-ma (và trong Ga-la-ti) chuyển từ tình trạng vô tín, không tuân giữ luật pháp (Rô-ma 1:18–3:20), sang việc được xưng công chính trước mặt Đức Chúa Trời nhờ đức tin (Rô-ma 3:21–4:23), rồi đến sự làm con nuôi và sự nên thánh khởi xuất từ sự xưng công chính (Rô-ma 5–8). Nói cách khác, lời khẳng định của Phao-lô về việc được xưng công chính bởi đức tin chứ không phải bởi việc làm nằm trong lập luận của ông về cách một người được cứu.

Gia-cơ đang đưa ra một lập luận khác. Ông đang nói với những người tự xưng là có đức tin (Gia-cơ 2:14) nhưng lại không có bất kỳ lòng nhân ái Cơ Đốc nào đi kèm (Gia-cơ 2:16). “Đức tin” như vậy không phải là đức tin thật nếu nó không sinh ra “việc làm” (Gia-cơ 2:17). Nó là đức tin rỗng hay chết, chẳng khác gì việc chỉ đồng ý vè lý trí thuần túy mà ngay cả ma quỷ cũng có (Gia-cơ 2:19).

Tóm lại, Gia-cơ đang trả lời một câu hỏi khác: Một người phải làm gì sau khi được cứu? Làm thế nào để tôi chứng minh rằng đức tin của tôi là thật? Mặc dù ông đưa ra câu trả lời một cách thẳng thắn—thông qua “việc làm”—nhưng nhận thức cơ bản của ông không khác gì những gì Phao-lô trình bày ở những nơi khác (xem Phi-líp 2:12). Chỉ là Phao-lô lúc đó chưa trả lời khía cạnh này của câu hỏi khi ông đề cập đến sự xưng công chính.

Khi nhìn nhận theo cách này, chúng ta thấy rằng Gia-cơ không mâu thuẫn với các thư tín của Phao-lô mà ngược lại, bổ sung cho chúng. Thư tín này không kém giá trị hơn bất cứ tác phẩm nào của Phao-lô, vốn cũng trình bày phúc âm như một nguồn lực quý giá cho đời sống Cơ Đốc.

Bài viết này là 3 Things You Should Know about James.