Khôn Ngoan Khi Tương Tác Với Người Chưa Tin Trong Kỷ Nguyên Số 

Mỗi ngày, bạn và tôi đều phải đưa ra rất nhiều quyết định. Có những quyết định khá khó khăn. Trong những lúc như vậy, bạn tìm kiếm sự khôn ngoan ở đâu?  Có lẽ bạn tìm đến cha hoặc ông mình. Cũng có thể là vị mục sư gần gũi với gia đình bạn, người đã trung tín chăn bầy hội thánh của bạn qua nhiều thập kỷ. Và dĩ nhiên, còn có sách Châm Ngôn. Nhưng có một nơi mà tôi nghĩ phần lớn những Cơ Đốc nhân suy nghĩ chín chắn sẽ không đề nghị tìm đến, đó là mạng xã hội. Dù trên mạng xã hội vẫn có những tiếng nói của lẽ thật và sự khôn ngoan, nhưng chúng thường chỉ là thiểu số và dễ bị lấn át bởi vô số quan điểm ồn ào cùng những nhận định vội vàng, cực đoan nhằm thu hút sự chú ý.

Tuy nhiên, thực tế là chúng ta đang dành ngày càng nhiều thời gian trên mạng xã hội. Các cuộc khảo sát cho thấy thanh thiếu niên dành nhiều giờ mỗi ngày trên các nền tảng mạng xã hội và hầu như luôn hiện diện trong không gian trực tuyến. Điều này đặt ra câu hỏi: Làm thế nào để Cơ Đốc nhân có thể sống và tăng trưởng vững vàng trong kỷ nguyên số, đặc biệt là các thanh thiếu niên Cơ Đốc, những người không hề xem đây là một thời đại “mới” vì họ đã lớn lên trong chính môi trường ấy? Nếu muốn đi ngược dòng chảy của văn hóa đương đại và không để mình bị thế gian uốn nắn, người Cơ Đốc cần chủ động sống theo các nguyên tắc của Lời Chúa.

Một câu Kinh Thánh trong thư Cô-lô-se thường hiện lên trong tâm trí tôi mỗi khi nghĩ đến những thách thức của thời đại số. Sứ đồ Phao-lô khuyên các tín hữu: “Hãy cư xử một cách khôn ngoan với những người ngoại, và tận dụng thì giờ.” (4:5). Từ sau sự sa ngã, con người luôn cần sự khôn ngoan, đặc biệt trong cách cư xử với những người chưa tin Chúa. Nhưng nhu cầu ấy càng trở nên cấp thiết hơn trong thời đại ngày nay, khi chỉ một bài đăng trên mạng xã hội cũng có thể được hàng triệu, thậm chí hàng tỷ người xem—một phạm vi ảnh hưởng mà có lẽ Phao-lô khó có thể hình dung.

Đối với Phao-lô, động lực để sống khôn ngoan với người chưa tin là biết “tận dụng thì giờ,” tức là nắm lấy mọi cơ hội cho công tác truyền giảng Tin Lành, với lời nói “có ân hậu” và biết cách “đối đáp thế nào với mỗi người” (c. 6). Tương tự Sứ đồ Phi-e-rơ trong 1 Phi-e-rơ 3:15, Phao-lô mặc nhiên cho rằng lối sống của người Cơ Đốc, bước đi khôn ngoan của người ấy, sẽ khơi dậy những câu hỏi từ một thế giới đang quan sát họ. Nhưng khi nhìn vào cách người Cơ Đốc tham gia các cuộc trò chuyện trên mạng xã hội, hay rộng hơn là cách chúng ta sử dụng các thiết bị luôn kết nối, liệu có điều gì thật sự khác biệt so với thế gian chung quanh không? Kinh Thánh cho thấy chắc chắn phải có sự khác biệt. Đáng tiếc là nhiều khi chúng ta lại thiếu chính sự khôn ngoan mà Đức Chúa Trời truyền dạy phải theo đuổi và thực hành trong đời sống Cơ Đốc.

Một trong những điểm khác biệt giữa người Cơ Đốc và thế gian là sự hiện diện của trái của Đức Thánh Linh (Ga 5:22–23). Trái ấy được bày tỏ qua lời nói, qua những điều chúng ta chọn không nói, và cả qua thái độ hay giọng điệu khi chúng ta nói. Yêu thương là trái đầu tiên được Phao-lô nhắc đến, và Chúa Jêsus đã phán rằng: “Nếu các con yêu thương nhau, thì bởi đó, mọi người sẽ nhận biết các con là môn đồ Ta”(Giăng 13:35). Tuy nhiên, tôi e rằng nếu xem xét cách người Cơ Đốc tương tác trên mạng xã hội, chúng ta sẽ thấy mình yêu việc chứng minh mình đúng hơn là yêu thương nhau.

Hơn nữa, thế gian tiếp cận mạng xã hội theo cách thực dụng. Nếu một bài đăng có khả năng tạo nhiều tương tác và được các thuật toán phân phối đến nhiều người hơn, họ sẽ sẵn sàng chia sẻ nó. Thế gian bị thúc đẩy bởi sự tán thưởng của bạn bè và cả những người xa lạ—càng nhiều lượt thích, càng tốt. Trái lại, người Cơ Đốc phải được thúc đẩy bởi lòng biết ơn đối với Đức Chúa Trời, ước muốn đẹp lòng Đức Chúa Trời và Đấng Cứu Chuộc mình theo sự dẫn dắt của Thánh Linh, trông đợi ngày được nghe lời phán của Chúa: “Hỡi đầy tớ ngay lành và trung tín kia, được lắm!” (Ma 25:21). Đó là một sự khác biệt căn bản, và Phao-lô mặc nhiên cho rằng sự khác biệt ấy phải được bày tỏ rõ ràng trước mắt những người chung quanh chúng ta. Trong thời đại của những người có sức ảnh hưởng (influencers), điều quan trọng cần nhớ là số lượng người theo dõi không quan trọng bằng việc bạn có thật sự đang theo Đấng đáng để theo hay không.

Nếu muốn “tận dụng thì giờ” (Côl. 4:5) như lời Phao-lô dạy, trước hết chúng ta cần nhìn nhận rằng môi trường trực tuyến mang đến rất nhiều cơ hội để làm đại sứ cho Đấng Christ, thay vì chỉ phớt lờ những cơ hội thực hiện Đại Mạng Lệnh ấy. Hãy cầu xin Chúa giúp chúng ta trở thành những người quản lý trung tín và ban cho chúng ta đôi mắt thuộc linh để nhìn thấy nhu cầu của những người quanh mình. Đồng thời, chúng ta cũng phải ý thức rằng nếu không cẩn trọng, mình có thể lãng phí rất nhiều thời gian trên mạng và vì thế, chúng ta sẽ bỏ lỡ những cơ hội thực hiện Đại Mạng Lệnh ngay trong những trách nhiệm Chúa giao ở đời sống hằng ngày, trong vai trò người vợ hoặc chồng, cha mẹ, con cái, nhân viên, học sinh, sinh viên hay người hàng xóm.  Người Cơ Đốc khôn ngoan luôn nhận thức rõ cả hai thực tế ấy.

Một trong những câu Kinh Thánh khiến tôi kính sợ nhất là lời cảnh báo của Chúa Jêsus rằng chúng ta sẽ phải khai trình về “mọi lời vô ích” mình đã nói (Ma 12:36). Điều đó chắc chắn cũng bao gồm những gì chúng ta đăng trên mạng xã hội. Hãy thử nghĩ xem mạng xã hội đã khuếch đại và nhân lên biết bao lời nói thiếu suy xét được phát ngôn và lan truyền ngày nay so với chỉ vài thập kỷ trước. Nếu một ngày kia chúng ta phải chịu trách nhiệm về từng lời mình nói, thì hẳn chúng ta cũng sẽ phải chịu trách nhiệm về cách mình sử dụng từng phút giây Chúa ban. Có một giáo viên Kinh Thánh từng nhận xét rằng, một trong những công dụng lớn nhất của mạng xã hội là vào ngày phán xét, nó sẽ chứng minh rằng nguyên nhân khiến nhiều người không cầu nguyện không phải vì họ thiếu thời gian.

Mỗi khi suy ngẫm về nhu cầu cần có sự khôn ngoan và cách áp dụng lẽ thật Kinh Thánh trong kỷ nguyên số, tôi chưa bao giờ nghĩ rằng mình đã đạt đến đích. Tất cả chúng ta vẫn đang trong tiến trình được Đức Chúa Trời biến đổi. Vì vậy, tôi thường xuyên trở lại với lời hứa tuyệt vời trong Gia-cơ: “Nếu người nào trong anh em thiếu sự khôn ngoan, hãy cầu xin Đức Chúa Trời thì Ngài sẽ ban cho” (Gia 1:5). Đây là lời cầu nguyện mà chúng ta cần không ngừng dâng lên, và chính tôi cũng ý thức rằng mình cần cầu nguyện điều ấy thường xuyên hơn. Nguyện Chúa ban cho hội thánh Ngài sự khôn ngoan cần thiết để quản lý trung tín những công cụ và công nghệ của kỷ nguyên số, hầu cho trong mọi sự chỉ một mình Ngài được vinh hiển.

Bài viết này là Wisdom toward outsiders in the digital world.