Đức Chúa Jêsus là Đa-vít Mới

Bạn đã bao giờ tham dự một buổi học Kinh Thánh và kinh ngạc trước những hiểu biết sâu sắc về Kinh Thánh của người hướng dẫn chưa? Hãy hình dung hai môn đồ đang buồn bã ấy đã cảm thấy thế nào khi họ gặp Chúa Jêsus phục sinh trên đường đến Em-ma-út.  Lu-ca cho chúng ta biết rằng: “’Rồi Ngài bắt đầu từ Môi-se đến tất cả các nhà tiên tri mà giải thích cho họ những lời chỉ về Ngài trong cả Kinh Thánh.” (Lu 24:27) Tôi chỉ có thể đoán rằng càng nghe, họ càng thêm ngạc nhiên và thán phục. Cuối ngày hôm đó, Chúa Jêsus hiện ra với các môn đồ khác và “’mở trí cho các môn đồ để hiểu Kinh Thánh.” (Lu 24:45) Tôi thường tự hỏi những người ấy đã nghĩ gì khi Chúa phục sinh của họ lần đầu tiên mở mắt cho họ hiểu rằng cả Kinh Thánh đều nói về Ngài. Tôi nghĩ có lẽ tất cả họ đã ngồi lặng người đi trong sự sửng sốt khi Chúa Jêsus đích thân dẫn họ qua lời chứng về những điều Luật pháp Môi-se, các sách Tiên tri, và Thi Thiên dạy về Ngài (Lu 24:44).

Dĩ nhiên, trong Cựu Ước có những phân đoạn chỉ về Chúa Jêsus một cách rõ ràng và kỳ diệu (xem Ê-sai 53). Nhưng khi Chúa Jêsus phán với các môn đồ rằng “cả Kinh Thánh” đều nói về Ngài, thì Ngài muốn nói gì?

Hình bóng học trong Kinh Thánh

Bạn đã từng gặp từ “hình bóng học” (typology) chưa? Sứ đồ Phao-lô dùng từ này để mô tả mối liên hệ của Chúa Jêsus với người đầu tiên của Đức Chúa Trời là A-đam. Ông gọi A-đam là “’hình bóng về Đấng phải đến.” (Rô 5:14) Một “hình bóng” là một khuôn mẫu, một ví dụ.  A-đam là người con-tôi tớ được Đức Chúa Trời dựng nên (Lu 3:38). Chúa Jêsus là Người Con-Tôi Tớ không được dựng nên của Đức Chúa Trời, Đấng vâng phục trọn vẹn. A-đam đã thất bại cách thảm hại, nhưng Chúa Jêsus đã đắc thắng cách vinh hiển.

Không nơi nào vua Đa-vít được mô tả là “hình bóng của Đấng sẽ đến” như A-đam. Tuy nhiên, khi đọc Kinh Thánh đúng theo bản chất của nó, tức là câu chuyện cứu chuộc được Đức Chúa Trời từng bước bày tỏ, chúng ta có thể thấy Tân Ước trình bày Chúa Jêsus theo phương diện hình bóng học như “Đa-vít mới,” Vua đã đến và làm trọn mọi sự công chính. Hãy để tôi giải thích ngắn gọn.

Trong 2 Sa-mu-ên 23:1, Đa-vít cho chúng ta biết rằng ông là “’người được Đức Chúa Trời của Gia-cốp xức dầu” (nhấn mạnh thêm). Trong Cựu Ước, có ba hạng người quan trọng được Đức Chúa Trời xức dầu để phục vụ Ngài và dân Ngài: tiên tri, thầy tế lễ, và vua. Tiên tri được xức dầu để công bố Lời Đức Chúa Trời. Thầy tế lễ được xức dầu để dâng sinh tế lên Đức Chúa Trời thay cho dân sự và cầu thay cho họ. Các vua được xức dầu để lãnh đạo và cai trị dân Đức Chúa Trời theo lời Ngài.

Ba chức vụ này hội tụ nơi Vua Đa-vít. Đa-vít là “người được Đức Giê-hô-va xức dầu,” nhưng bi kịch đau buồn là Đa-vít đã thất bại trong tư cách là người được Đức Giê-hô-va xức dầu. Ông đã phạm tội, cũng như tất cả các tiên tri, thầy tế lễ, và các vua khác. Ông không phải là Đấng mà Đức Chúa Trời đã hứa sẽ giày đạp đầu con rắn và đem sự cứu rỗi đến cho thế gian tội lỗi của Đức Chúa Trời (Sáng 3:15).

Chúa Jêsus là Đấng Tiên Tri, Thầy Tế Lễ, và Vua

Đó là bối cảnh giúp chúng ta thấy Chúa Jêsus là “Đa-vít mới và trổi hơn.” Chúa Jêsus là Đấng Tiên Tri được xức dầu, không những đã trung tín phán dạy Lời Đức Chúa Trời, mà chính Ngài cũng là Ngôi Lời nhập thể của Đức Chúa Trời (Giăng 1:1–18; Hê 1:1–4). Chúa Jêsus là Thầy Tế Lễ được xức dầu toàn hảo, Đấng đã đến không phải để dâng sinh tế, nhưng để chính mình trở nên sinh tế, hầu giải quyết cách trọn vẹn, dứt khoát, và đời đời vấn đề tội lỗi ngăn cách chúng ta với Đức Chúa Trời (xem Hê-bơ-rơ). Chúa Jêsus cũng là Vua được xức dầu, Đấng cai trị và dẫn dắt dân Ngài bằng sự khôn ngoan, ân điển, và quyền năng toàn hảo, đồng thời bảo vệ chúng ta khỏi mọi kẻ thù. 

Vì vậy, Chúa Jêsus được gọi là Đấng Christ, tức là Đấng Mê-si-a, Đấng Chịu Xức Dầu.  Điều vua Đa-vít thể hiện như một khuôn mẫu còn nhiều thiếu sót, thì Chúa Jêsus thể hiện cách toàn hảo. Xét tổng thể, Tân Ước bày tỏ Chúa Jêsus là Đấng Tiên Tri, Thầy Tế Lễ, và Vua trổi hơn Đa-vít, cũng như Ngài là Người Con-Đầy Tớ trổi hơn A-đam.

Chỉ Về Đức Chúa Jêsus Qua Đa-Vít

Một số giáo phụ thời Hội thánh đầu tiên đôi khi đã sử dụng hình bóng cách khá phóng túng, nhưng đó không phải là lý do để chúng ta bỏ qua những khuôn mẫu trong Lời Đức Chúa Trời vốn được định ý nhằm hướng chúng ta đến với Chúa Jêsus. Chúa Jêsus là Đấng duy nhất mà Đức Chúa Trời từng phán về Ngài rằng: “Đây là Con yêu dấu của Ta, hãy nghe lời Người!” (Mác 9:7; xem thêm Ma 3:17; 17:5; Lu 9:35).

Có mười bảy câu trong Tân Ước mô tả Chúa Jêsus là “con cháu Đa-vít.” Cụm từ này trước hết không nhấn mạnh đến huyết thống thể lý từ dòng Đa-vít (dù điều đó là thật), nhưng là một danh xưng Mê-si-a. Trong cuộc tranh luận với người Pha-ri-si, Chúa Jêsus đã hỏi họ: Làm sao Đấng Mê-si-a có thể là con cháu Đa-vít khi chính Đa-vít lại gọi Ngài là Chúa? (Mác 12:35–37; Thi 110:1).  Chính Chúa Jêsus hiểu rằng Đa-vít chỉ xa hơn chính mình để hướng đến Ngài. Vì vậy, chúng ta phải học cách đọc Kinh Thánh qua lăng kính của chính Chúa Jêsus Christ. Tất cả đều nói về Ngài.1

1. Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về hình bóng học Kinh Thánh, đặc biệt là cách Kinh Thánh trình bày Chúa Jêsus là “Đa-vít mới” qua hình bóng học, hãy đọc tác phẩm The Types of the Messiah của Jonathan Edwards (mới được xuất bản dưới dạng sách mỏng 108 trang, trích từ bộ Works của ông). ↩

Bài viết này là Jesus Is the New David.