Áp-ra-ham Là Ai?

Tộc trưởng Áp-ra-ham, sống vào khoảng năm 2000 TC., là một trong những nhân vật quan trọng bậc nhất trong lịch sử Kinh Thánh. Được mô tả là một người có đức tin phi thường, Áp-ra-ham giữ vị trí trung tâm trong chương trình cứu chuộc của Đức Chúa Trời.  Là một thành viên trọng yếu trong gia phả công chính được ký thuật trong Sáng Thế Ký, ông là người tiếp nhận những lời hứa thiêng liêng báo trước phước lành sẽ đến với muôn dân qua việc thiết lập một dòng dõi vương quyền, và dòng dõi ấy sẽ đạt đến đỉnh điểm trong sự xuất hiện của Chúa Jêsus Christ. 

Cuộc Đời Áp-ra-ham Được Định Hình Bởi Những Lời Hứa Của Đức Chúa Trời

Câu chuyện về Áp-ra-ham bắt đầu trong Sáng Thế Ký 11, khi ông được biết đến với tên Áp-ram, con trai của Thê-ra, sống tại U-rơ, thuộc xứ Canh-đê. Khi Đức Chúa Trời kêu gọi, Áp-ram bắt đầu một hành trình mang ý nghĩa sâu xa đối với toàn thể nhân loại. Sự kêu gọi đặc biệt này, được thuật lại trong Sáng Thế Ký 12:1–3, đạt đến đỉnh điểm trong lời bảo đảm kỳ diệu rằng mọi chi tộc trên đất sẽ được phước qua A-bram.

Trong sự vâng phục bởi đức tin, Áp-ra-ham rời bỏ khung cảnh quen thuộc để bước vào miền chưa biết. Điều đó đánh dấu sự khởi đầu của một mối tương giao sâu nhiệm với Đức Chúa Trời. Qua tiên tri Ê-sai, Đức Chúa Trời trìu mến gọi vị tộc trưởng ấy là “Áp-ra-ham, bạn Ta” (Ê-sai 41:8).

Câu chuyện về cuộc đời Áp-ra-ham đầy những thử thách, những cuộc phiêu bạt, và những lần gặp gỡ thiên thượng. Ông đến Ca-na-an, trải qua nạn đói, tạm cư tại Ai Cập, và khéo léo xử trí giữa những mối quan hệ phức tạp với các dân tộc lân cận. Ông giao thiệp với các vua, nhưng vẫn duy trì nếp sống bán du mục, khiến tác giả thư Hê-bơ-rơ khẳng định rằng Áp-ra-ham “chờ đợi một thành có nền móng do Đức Chúa Trời thiết kế và xây dựng” (Hê 11:10).

Sa-rai, vợ ông (về sau gọi là Sa-ra) phải đối diện với cảnh son sẻ, gây nên căng thẳng và đau lòng. Đức Chúa Trời trấn an Áp-ra-ham rằng dòng dõi ông sẽ đông như sao trên trời và cuối cùng sẽ sở hữu đất Ca-na-an (Sáng 15). Thế nhưng, năm tháng cứ trôi qua, Sa-rai vẫn son sẻ. Nôn nóng, Sa-rai trao A-ga, đầy tớ gái của mình, cho Áp-ram, và qua nàng, Ích-ma-ên ra đời (Sáng 16). Tuy nhiên, Đức Chúa Trời xác nhận rằng người kế tự chính đáng của Áp-ra-ham sẽ đến từ Sa-ra.

Sự ra đời của Y-sác, người con của lời hứa, đánh dấu một thời điểm then chốt trong Sáng Thế Ký. Thế nhưng đức tin của Áp-ra-ham lại được thử nghiệm khi Đức Chúa Trời truyền ông dâng Y-sác làm sinh tế (Sáng 22). Sự sẵn lòng vâng phục của Áp-ra-ham, ngay cả trước một mệnh lệnh đau xé lòng, bày tỏ lòng tin cậy của ông nơi Đức Chúa Trời. Vào giây phút cuối cùng, Đức Chúa Trời can thiệp, cung cấp một con chiên đực để làm sinh tế, và xác nhận giao ước của Ngài với Áp-ra-ham rằng mọi dân tộc trên đất sẽ được phước qua một hậu tự của ông (Sáng 22:18).

Cuộc đời Áp-ra-ham không phải không có khiếm khuyết. Sáng Thế Ký ghi lại những lần ông nghi ngờ, lừa dối, và ở trong những tình huống đầy mơ hồ về mặt đạo đức.  Tuy nhiên, chính đức tin bền đỗ của ông nơi các lời hứa của Đức Chúa Trời đã tạo nên di sản lâu bền của ông.

Cha Của Nhiều Dân Tộc: Giao Ước Cắt Bì

Một trong những cuộc gặp gỡ thiêng liêng quan trọng nhất trong cuộc đời Áp-ra-ham là việc thiết lập giao ước cắt bì (Sáng 17). Trọng tâm của giao ước này là lời hứa của Đức Chúa Trời sẽ lập Áp-ra-ham làm “cha của nhiều dân tộc,” một lời hứa mang hàm ý vương quyền. Trước đó, qua một giao ước khác, Đức Chúa Trời đã bảo đảm rằng Áp-ra-ham sẽ là cha của một dân tộc, và dòng dõi theo huyết thống của ông sẽ được sở hữu vùng đất Ca-na-an (Sáng 15). Đáng chú ý là giao ước cắt bì đã mở rộng vai trò làm cha của Áp-ra-ham theo nghĩa ẩn dụ để bao gồm nhiều dân tộc. Áp-ra-ham sẽ là cha thuộc linh của họ. Những ai có đức tin như Áp-ra-ham đều là con cháu của ông (Ga 3:1–9).

Trong Sáng Thế Ký 17, Đức Chúa Trời truyền cho Áp-ra-ham phải cắt bì mọi người nam trong nhà mình, kể cả những người được mua từ dân ngoại, như một “dấu hiệu của giao ước” (Sáng 17:10–14).  Khi đặt trong bối cảnh của những chương đầu Sáng Thế Ký, phép cắt bì đóng vai trò như một sự nhắc nhở liên tục về lời hứa của Đức Chúa Trời rằng dòng dõi đặc biệt được truyền qua Áp-ra-ham, Y-sác, và Gia-cốp sẽ đạt đến đỉnh điểm nơi một vị vua, là Đấng sẽ chiến thắng các thế lực gian ác và ban phước cho muôn dân bằng cách thiết lập vương quốc của Đức Chúa Trời trên đất.  Với điều ấy trong tâm trí, Phúc âm Ma-thi-ơ nhấn mạnh cách các lời hứa dành cho Áp-ra-ham được ứng nghiệm trong Đức Chúa Jêsus bằng việc mở đầu với một gia phả hoàng gia truy nguyên về Áp-ra-ham (Ma 1:1–17). 

Sự Công Chính Bởi Đức Tin: Di Sản Bền Vững của Áp-ra-ham

Ký thuật về cuộc đời Áp-ra-ham minh họa cho khái niệm sự công chính được quy cho bởi đức tin. Sáng Thế Ký 15:6 chép: “Áp-ram tin Đức Giê-hô-va, nên Ngài kể ông là người công chính”. Câu Kinh Thánh này trở thành một nền tảng then chốt cho sự suy tư thần học về sau, đặc biệt trong các thư tín của Phao-lô, nơi Áp-ra-ham được nêu lên như mẫu mực của đức tin (Rô 4).

Không phải những thành tựu hay sự trọn vẹn của Áp-ra-ham bảo đảm địa vị công chính của ông trước mặt Đức Chúa Trời, nhưng chính sự tin cậy nơi lời phán của Đức Chúa Trời và sự sẵn lòng hành động theo lời ấy. Sự hiểu biết mang tính triệt để này về sự công chính, được đặt nền trên đức tin chứ không phải trên sự vâng giữ luật pháp, vẫn là nguyên tắc định hướng cho những người theo Chúa Jêsus Christ.

Tuy nhiên, đức tin của Áp-ra-ham không phải là đức tin thụ động; nó dẫn ông đến chỗ sống cách công chính. Sự sẵn lòng rời bỏ quê hương, tin cậy những lời hứa về điều chưa thấy, và dâng con trai yêu dấu của mình theo mệnh lệnh của Đức Chúa Trời bày tỏ một đức tin được chứng thực qua những gì nó đem lại (xem Gia 2:20–24). Áp-ra-ham là một gương mẫu không chỉ về sự công chính được quy cho bởi đức tin, mà còn về một đời sống được định hình bởi sự vâng phục các mạng lệnh của Đức Chúa Trời do đức tin thúc đẩy.

Kết Luận

Áp-ra-ham là một nhân vật có đời sống mang ý nghĩa bền vững qua mọi thời đại. Câu chuyện về ông không chỉ là một truyện tích xưa; đó là mối tương giao giữa Đức Chúa Trời và một vị tộc trưởng giữ vai trò then chốt trong chương trình cứu chuộc thế gian của Ngài.  Là người tiếp nhận những lời hứa thiêng liêng sẽ được ứng nghiệm trong Chúa Jêsus Christ, đồng thời là gương mẫu về sự công chính đến bởi đức tin, di sản của Áp-ra-ham vẫn tiếp tục truyền cảm hứng, thách thức, và hiệp nhất vô số người thuộc mọi chi tộc và dân tộc.

Bài viết này là Who was Abraham?