3 Điều Bạn Nên Biết Về Đa-ni-ên

Sách Đa-ni-ên là sách đặc biệt trong Cựu Ước nhờ nội dung và vai trò then chốt của nó, nối liền các lời tiên tri trong Cựu Ước về sự phục hồi Y-sơ-ra-ên với sự ứng nghiệm của những lời tiên tri đó trong Tân Ước qua đời sống, sự chết, sự phục sinh và thăng thiên của Chúa Jêsus Christ. Cuốn sách đầy phức tạp và sâu sắc, đến mức khó có thể tóm lược một cách ngắn gọn. Tuy nhiên, có ba khía cạnh của cuốn sách giúp người đọc hiện đại tiếp cận dễ dàng hơn.

1. Những câu chuyện mở đầu (chương 1–6) tạo nền tảng xác thực cho các lời tiên tri sau này của sách (chương 7–12).

Những câu chuyện trong các chương mở đầu của sách Đa-ni-ên, phần lớn được viết bằng tiếng A-ram, khắc họa hình ảnh một thế hệ người Giu-đa trẻ tuổi bị lưu đày sang Ba-by-lôn vào năm 605 TC. Tại đó, họ phải đối mặt với sự bách hại khủng khiếp từ những kẻ bắt giữ, đồng thời cũng trải qua những thành công phi thường nhờ quyền năng của Chúa, Đấng mà họ đặt niềm tin. Câu chuyện về Đa-ni-ên và các bạn của ông là Sa-đơ-rắc, Mê-sác và A-bết-nê-gô cho thấy những liên kết rõ ràng với câu chuyện về Giô-sép tại Ai Cập về phương diện văn học và ngôn ngữ. Ví dụ, cả hai đều được mô tả là đẹp trai (Sáng Thế Ký 39:6; Đa-ni-ên 1:4), cả hai đều liên quan đến việc giải thích giấc mơ của các vua—điều gây căng thẳng cho các vị vua và bày tỏ kế hoạch tương lai của Đức Chúa Trời—và nhiều từ tiếng Hê-bơ-rơ giống nhau được sử dụng xuyên suốt mỗi câu chuyện để tạo mối liên kết giữa chúng. Giống như Giô-sép, Đa-ni-ên và các bạn của ông trung tín với sự kêu gọi của Đức Chúa Trời khi phục vụ tại triều đình nước ngoài, và nhờ đó, họ được nâng lên những vị trí giàu có đáng kinh ngạc, thậm chí nhận được một sợi dây chuyền vàng quanh cổ (Sáng Thế Ký 41:42; Đa-ni-ên 5:29).

Sự trung thành của họ trước bách hại củng cố sứ điệp tiên tri của Đa-ni-ên về sự phục hồi, cả đối với người Y-sơ-ra-ên sống lưu đày và những người đã hồi hương về Giê-ru-sa-lem vào năm 536 TC., sau khi Ba-by-lôn thất thủ trước liên minh Mê-đô Ba Tư. Điều này đặc biệt quan trọng khi xét đến sứ điệp chính của Đa-ni-ên rằng sự phục hồi sau lưu đày sẽ bị trì hoãn bảy lần (Đa-ni-ên 9:24).

2. Sự trì hoãn bảy lần trong việc phục hồi Giê-ru-sa-lem, được công bố trong sách Đa-ni-ên, tạo nên một cây cầu liên kết các sự kiện trong Cựu Ước và trong chức vụ của Chúa Jêsus. 

Kể từ thời Môi-se, một cuộc lưu đày và phục hồi tầm quốc gia nào đó đã được tiên báo trước mặt Y-sơ-ra-ên (Phục Truyền Luật Lệ 28:64–68; 30:1–10). Xuyên suốt Lê-vi Ký 26, Đức Chúa Trời nói với Môi-se rằng nếu Y-sơ-ra-ên không ăn năn trong thời gian lưu đày, Ngài sẽ lấy lại quyền giảm nhẹ mà tăng hình phạt gấp 7 lần (Lê-vi Ký 26:18, 21, 24, 28).

Đến thời Giê-rê-mi, mối đe dọa lưu đày đã phát triển từ một khả năng thành một thảm họa sắp xảy ra. Thời gian để ăn năn đã trôi qua (Giê-rê-mi 19) và tiên tri tuyên bố rằng không chỉ cuộc lưu đày đang đến gần mà nó sẽ kéo dài bảy mươi năm (Giê-rê-mi 25:11; 29:10). Khi đọc những phân đoạn ấy, Đa-ni-ên được thúc giục dâng lời cầu nguyện ăn năn như được ghi lại trong Đa-ni-ên 9. Ông biết rằng cuộc lưu đày sẽ không kết thúc cho đến khi dân Y-sơ-ra-ên ăn năn về tội lỗi của mình và hết lòng trở về với Đức Chúa Trời, Đấng cứu rỗi họ. Vì cầu nguyện công chính của Đa-ni-ên, Đức Chúa Trời đã sai một sứ giả (Gáp-ri-ên) đến gặp ông để truyền tin rằng thời gian lưu đày đã được kéo dài bảy lần. Sẽ không phải là bảy mươi năm cho đến khi kết thúc “sự hoang tàn của Giê-ru-sa-lem” mà là bảy mươi lần bảy, tức là 490 năm. Phần còn lại của cuốn sách trình bày một chuỗi các khải tượng mô tả những sự kiện sẽ diễn ra từ thời của Đa-ni-ên đến sự xuất hiện của vương quốc của Đức Chúa Trời.

3. Các khải tượng từ chương 7 đến chương 12 khích lệ dân sự của Đức Chúa Trời tin cậy vào kế hoạch phục hồi của Ngài, ngay cả khi những biến cố toàn cầu của thời kỳ liên ước diễn ra.

Một điều nổi bật về nửa sau của sách Đa-ni-ên là các khải tượng hết sức cụ thể và chi tiết về những sự kiện sẽ xảy ra trước khi Đấng Mê-si-a đến trong công cuộc phục hồi. Tại sao vị tiên tri lại trình bày diễn tiến của những sự kiện trong tương lai một cách chi tiết như vậy? Các tiên tri khác thường đưa ra những lời dự báo về tương lai không quá rõ ràng và chỉ phác họa một cách tổng quát, nhưng Đa-ni-ên lại đưa ra những lời tiên tri vô cùng chính xác và cụ thể. Câu trả lời hẳn nằm ở thông điệp của sách Đa-ni-ên về sự phục hồi trì hoãn gấp bảy lần. Bằng cách trình bày chi tiết như vậy, vị tiên tri khích lệ cộng đồng giao ước tiếp tục tin cậy Chúa, ngay cả khi các đế chế lần lượt trỗi dậy rồi sụp đổ trong dòng chảy của lịch sử toàn cầu. Đức Chúa Trời vẫn tể trị tối thượng trên dòng lịch sử nhân loại, vì vậy dân sự của Ngài phải trung tín trong bổn phận của mình và hưởng các đặc ân mà họ có được với tư cách là dân giao ước của Ngài. Trong suốt mọi biến cố, họ phải tin cậy Chúa — Đấng cứu rỗi của mình — và biết rằng một ngày kia Ngài sẽ phục hồi họ.

Cũng như phần sót lại công chính của Y-sơ-ra-ên phải kiên trì bất chấp những thăng trầm của lịch sử, những người bước theo Đấng Mê-si-a ngày nay cũng nên tìm thấy niềm hy vọng trong lời tiên tri của Đa-ni-ên. Chúng ta cũng có những bổn phận và đặc ân với tư cách là dân sự của Đức Chúa Trời, khi chờ đợi sự trở lại của Vua chúng ta và sự ứng nghiệm chương trình phục hồi mà Ngài đã khởi sự cách đây hai nghìn năm (2 Phi-e-rơ 3:1–13). Chúng ta cũng được xem là những người lưu đày, đã gặp gỡ Vua Mê-si-a và phục vụ Ngài giữa những biến cố toàn cầu đang tiếp diễn (1 Phi-e-rơ 1:1; xem Gia-cơ 1:1). Giống như Đa-ni-ên và các bạn của ông, chúng ta sẽ không bị nghiền nát trong guồng máy của các thế lực chính trị toàn cầu, vì chúng ta phục vụ một Vị Vua vĩ đại hơn, Đấng đã định trước mọi sự cách tự do và bất biến (Tín điều Westminster 3.1).

Bài viết này là 3 Things You Should Know about Daniel.