Thần Học Hệ Thống Có Hữu Ích Không?

Tôi còn nhớ một cuộc họp vài năm trước với một vài anh em trong Đấng Christ. Chúng tôi cần tìm một diễn giả cho kỳ nghỉ dưỡng dành cho nam giới. Một người đã nói: “Điều cuối cùng chúng ta muốn là thần học. Chúng ta cần điều gì đó thiết thực.” Chúng ta thường mặc định rằng thần học không có ích. Nhưng khi kỳ nghỉ dưỡng kết thúc, diễn giả đã cho thấy sự hữu ích ấy nhờ nhờ vào sự vận dụng thần học của ông. Ông truyền đạt các giáo lý của Lời Chúa với sự rõ ràng, xác tín và thôi thúc người nghe đáp ứng.

Thần Học Như Thế Nào Là Hữu Ích?

Thần học là việc suy tư nghiêm túc về các giáo lý Cơ Đốc. Các giáo lý đức tin tóm tắt và làm sáng tỏ các lời dạy trong Kinh Thánh. Kinh Thánh đề cao “giáo lý chân chính” (Tít 2:1), có nghĩa là sự giảng dạy đúng đắn.

Thần học hệ thống tìm hiểu toàn bộ sự dạy dỗ của Kinh Thánh về một giáo lý cụ thể và xem xét cách giáo lý đó gắn kết với các giáo lý khác. Chẳng hạn, làm sao một tội nhân có thể được Đức Chúa Trời xưng là công chính hoặc được xem như công chính? Sự xưng công chính cho chúng ta thấy điều gì về Đức Chúa Trời, Đấng Christ và chính chúng ta?

Mục đích của thần học hệ thống, cũng như mọi giáo lý Cơ Đốc, không phải để khơi dậy tranh cãi, mà là để củng cố đức tin và sự tin kính (1 Ti 1:4–5). Như các nhà thần học thời Cải Chánh đã nói: “Thần học là giáo lý về việc sốngĐức Chúa Trời qua Đấng Christ.”

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là mọi loại thần học đều hữu ích. Khi tôi mở cuốn thần học hệ thống đầu tiên mà mình từng đọc, tôi nghĩ: “Thật tuyệt vời! Tác giả đang suy nghĩ rất sâu sắc về đức tin.” Tuy nhiên, trong cuốn sách đó, tác giả cho rằng việc nói về sự phục sinh về phương diện thể chất vật lý của Đấng Christ từ cõi chết là điều phi lý. Tác giả là một người vô tín. Không cần phải nói, tôi đã đặt cuốn sách đó sang một bên.

Thần học hệ thống chỉ thực sự hữu ích khi nó trung thành với Lời Chúa, đặc biệt với phúc âm rằng Đấng Christ đã chết vì tội lỗi chúng ta và đã sống lại từ cõi chết (1 Cô 15:3–4). Vì vậy, chúng ta cần phân biệt rõ ràng. Chúng ta có thể học hỏi điều gì đó từ hầu hết mọi người, kể cả những người không tin. Tuy nhiên, khi nghiên cứu giáo lý và thần học, chúng ta cần lựa chọn người dạy mình một cách khôn ngoan.

Tại Sao Thần Học Hữu Ích?

Thần học hệ thống hữu ích vì kiến thức là chìa khóa giúp chúng ta trưởng thành trong ân điển (2 Phi 1:2; 3:18). Bản chất của sự sống đời đời là nhận biết Chúa (Giăng 17:3). Sứ đồ Phao-lô xem sự hiểu biết về Đấng Christ quan trọng hơn bất cứ điều gì khác (Phi-líp 3:8). Phao-lô xem mình là người có được đặc ân để rao giảng “sự phong phú vô hạn của Đấng Christ” (Ê-phê-sô 3:8).

Chúng ta thường xuyên sống qua ngày mà không tự hỏi lý do chúng ta làm những điều này. Thần học hệ thống dựa trên Kinh Thánh để tìm câu trả lời cho những câu hỏi quan trọng nhất trong cuộc sống. Đức Chúa Trời là ai? Mục đích của Ngài đối với thế giới là gì? Tôi là ai? Tại sao tôi ở đây? Tại sao cái ác tồn tại? Làm thế nào để chiến thắng điều ác? Ai có thể giúp đỡ tôi? Lịch sử đang đi về đâu?

Điều tuyệt vời nhất là thần học Cơ Đốc giúp chúng ta nhận biết Đức Chúa Trời Ba Ngôi: Đức Chúa Cha trong tình yêu vĩnh cửu của Ngài, Đức Chúa Con trong ân điển cứu rỗi của Ngài, và Đức Thánh Linh trong sự thông công ngọt ngào mà Ngài ban cho chúng ta với Đức Chúa Trời và với nhau (2 Cô 13:14). Sự hiểu biết về Chúa quý giá hơn mọi sự khôn ngoan, quyền lực và của cải trần gian (Giê 9:23–24). Đức Chúa Trời dùng Lời Ngài để giải phóng chúng ta và làm cho chúng ta nên thánh, như Ngài là thánh khiết (Giăng 8:31–32; Giăng 17:17).

Làm Sao Chúng Ta Có Thể ĐọcThần Học Một Cách Hữu Ích?

Làm cho thần học hữu ích không chỉ là trách nhiệm của tác giả. Người đọc cũng có phần trách nhiệm. Dưới đây là một số gợi ý để vận dụng thần học hệ thống một cách hiệu quả nhất.

1. Đọc thần học để nuôi dưỡng tình yêu của bạn, chứ không phải để thỏa mãn sự kiêu ngạo.

Kiến thức dễ khiến chúng ta kiêu ngạo, nhưng nếu động lực là tình yêu, chúng ta sẽ hướng đến việc gây dựng người khác (1 Cô 8:1).

2. Đọc thần học cùng với một cuốn Kinh Thánh mở.

Hãy tra cứu các tham chiếu Kinh Thánh. Đọc chúng trong bối cảnh của bản văn. Hãy theo gương người Bê-rê, những người “ngày nào cũng nghiên cứu Kinh Thánh” để kiểm chứng điều họ đã nghe (Công 17:11).

3. Đọc thần học trong tinh thần cầu nguyện.

Đừng chỉ đọc về Đức Chúa Trời; hãy đọc trong sự hiện diện của Đức Chúa Trời. Hãy tìm kiếm Đức Chúa Trời khi bạn học. Hãy nuôi dưỡng linh hồn mình bằng vinh quang và ân điển của Ngài (Thi thiên 63:5–8). Hãy yêu mến Chúa với tất cả “tâm trí” của bạn (Mác 12:30)

4. Đọc thần học với đức tin nơi Đấng Christ. Đấng Christ là Ngôi Lời, là Đấng bày tỏ Đức Chúa Trời (Giăng 1:1, 18).

Hãy nhờ cậy Ngài mở trí bạn để hiểu Lời Ngài (Lu 24:45).

5. Đọc thần học với sự tập trung và với tinh thần suy ngẫm (2 Ti 2:7).

Chúng ta thường lướt qua một số cuốn sách chỉ để lấy những mẩu thông tin riêng lẻ. Tuy nhiên, một cuốn thần học hệ thống giá trị thì đáng để đọc một cách cẩn thận.

6. Đọc thần học với nhận thức về những giới hạn của bản thân.

Bạn không phải là Chúa. Vì vậy, thật khờ dại khi nghĩ rằng bạn có thể hiểu trọn vẹn về Đức Chúa Trời (Thi 145:3). Nhưng bạn là một con người được tạo dựng theo hình ảnh của Đức Chúa Trời (Sáng 1:27). Vì vậy, nhờ ân điển của Đấng Christ, bạn có thể nhận biết Đức Chúa Trời (1 Giăng 5:20).

7. Đọc thần học với tinh thần tôn cao Chúa.

Hãy thường xuyên dâng lời ngợi khen và cảm tạ Chúa vì những điều Ngài đang bày tỏ về chính Ngài (Thi 119:164). Điều đó khiến việc học thần học trở thành một trải nghiệm như được nếm hương vị thiên đàng!

Bài viết này là Is Systematic Theology helpful.