Sam-sôn Là Ai?

Sam-sôn Là Ai? Sam-sôn là vị quan xét thứ mười hai, cũng là vị cuối cùng và mang tính cao trào trong sách Các Quan Xét, như được chép trong Các Quan Xét 13–16. Gia đình ông thuộc về chi phái Đan (Các Quan Xét 13:2). Trong cương vị một quan xét, Sam-sôn phục vụ với tư cách là người thi hành giao ước Môi-se và đồng thời là một hình bóng về Đấng Christ. Nhận định cho rằng Sam-sôn là một hình bóng về Đấng Christ được chứng thực theo hai cách. Trước hết, tất cả các quan xét trong sách Các Quan Xét đều là những hình bóng về Đấng Christ, xét theo bản chất chức vụ của họ. Thứ hai, những chi tiết cụ thể trong đời sống của Sam-sôn cho thấy mối liên hệ của ông với cả Giăng Báp-tít, người dọn đường cho một vị Vua sắp đến, và với vai trò là công cụ mà Đức Chúa Trời sử dụng để giải cứu dân Y-sơ-ra-ên khỏi sự áp bức của tội lỗi và khỏi ách thống trị của các dân tộc chung quanh.

Sam-sôn, như tất cả các quan xét chính khác trong sách Các Quan Xét, được mô tả như một hình bóng về Đấng Christ chính bởi bản chất của chức vụ quan xét. Các quan xét được xác định là những người kế tục Giô-suê (Các Quan Xét 1:1; 2:6–10, 16), là người đã kế nhiệm Môi-se trong vai trò trung gian của giao ước Môi-se (Phục Truyền 31:23; 34:9; Giô-suê 1:1–9). Một tác giả đã tóm lược:

“Vì vậy, với tư cách là những người kế tục Môi-se và Giô-suê, các quan xét phải là, theo nghĩa toàn diện nhất, những người trung gian của giao ước, mà trọng tâm là sự thờ phượng một mình Đức Chúa Trời và sự vâng phục các đường lối của Ngài.” 1

Trong phần giới thiệu thứ hai của sách Các Quan Xét, chức năng năm mặt của chức vụ quan xét được trình bày (Các Quan Xét 2:6–3:6). Đây là những người:

• được Đức Giê-hô-va dấy lên (Quan 2:16, 18);
• được Thần của Đức Giê-hô-va ban quyền năng (Quan 2:18; xem thêm 3:10; 4:14; 6:34; 11:29; 13:25; 14:6, 19; 15:14);
• để giải cứu (cứu rỗi) dân sự của Đức Chúa Trời (Quan 2:16; xem thêm 3:9);
• để đảm bảo sự yên nghỉ của đất (Quan 2:18; xem thêm 3:11; 8:28);
• và thúc đẩy Y-sơ-ra-ên trung tín với giao ước (Quan 2:17–19).

Mỗi khía cạnh được nêu ra về chức vụ quan xét trong sách Các Quan Xét đều hướng chúng ta đến thân vị và công tác của Đức Chúa Jêsus như được trình bày trong Tân Ước. Chúa Jêsus đã:

• được Cha khiến sống lại (Giăng 5:36–37; Rô 6:4; Ga 1:1);
• được ban năng quyền bởi Thánh Linh (Mat. 3:16; 12:18);
• để giải cứu dân sự Chúa (Mat. 1:21; 1 Giăng 4:14);
• để ban sự yên nghỉ (Mat. 11:28–29);
• và để đảm bảo sự vâng phục của dân Chúa (Rô 5:19).

Ngoài chính chức vụ ấy ra, những chi tiết trong đời sống của Sam-sôn còn xác định ông vừa là người dọn đường cho một vị Vua sắp đến, vừa là một hình bóng về chính vị Vua đó. Với tư cách là một quan xét, Sam-sôn đã được Đức Giê-hô-va ủy thác trong Các Quan Xét 13:5: “Chính nó sẽ [bắt đầu] giải cứu Y-sơ-ra-ên khỏi tay dân Phi-li-tin” (nhấn mạnh thêm). Theo cách đó, Sam-sôn được gắn kết với Vua Đa-vít, là người sẽ hoàn tất điều mà Sam-sôn đã khởi đầu trong việc giải cứu Y-sơ-ra-ên khỏi tay người Phi-li-tin (1 Sa 17; 2 Sa 7:1).

Với tư cách là người dọn đường cho sự xuất hiện của Vua Đa-vít, điều đáng chú ý là các tác giả của bốn sách Phúc Âm Tân Ước đã sử dụng ký thuật đời sống của Sam-sôn trong sách Các Quan Xét như một khuôn mẫu cho việc thuật lại đời sống của Giăng Báp-tít, một người dọn đường khác cho một vị Vua thuộc dòng Đa-vít sắp đến. Cả hai ký thuật đều mở đầu bằng những câu chuyện về sự ra đời tương tự nhau (Quan 13; Lu 1:5–25). Cả hai người mẹ đều hiếm muộn (Quan 13:2; Lu 1:7). Cả hai đều được truyền phải kiêng rượu và thức uống có men ngay từ trước khi chào đời (Các Quan Xét 13:3–5; Lu-ca 1:15). Trong cả hai câu chuyện, thiên sứ của Đức Giê-hô-va đều loan báo về sự ra đời (Các Quan Xét 13:3; Lu-ca 1:11). Cả hai người cha đều gặp khó khăn trong việc tin lời của thiên sứ Đức Giê-hô-va (Các Quan Xét 13:16–17; Lu-ca 1:18–20). Cả hai ký thuật thuật về sự ra đời đều ghi lại sự ủy thác hay mô tả sứ mạng của từng nhân vật (Các Quan Xét 13:5; Lu-ca 1:16–17). Về sau trong cuộc đời, cả Sam-sôn và Giăng Báp-tít đều bị phụ nữ phản bội (lần lượt là Đa-li-la và con gái của Hê-rô-đi-a), dẫn đến cái chết của họ (Các Quan Xét 16; Ma-thi-ơ 14:1–12). Cuối cùng, cả hai người đều phục vụ với tư cách là những người dọn đường cho sự đến của một vị Vua, Đấng sẽ ban cho dân sự Đức Chúa Trời một sự yên nghỉ lớn lao hơn (2 Sa-mu-ên 7:1; Ma-thi-ơ 11:28).

Hơn nữa, Sam-sôn bị chính những người ông yêu thương phản bội và bị dân tộc mình giao nộp cho kẻ thù. Những chiến công sức mạnh và các chiến thắng của ông trước quân thù đều do Thần của Đức Giê-hô-va ban cho. Thật vậy, công tác của Thánh Linh được nhắc đến với Sam-sôn bốn lần, nhiều hơn bất kỳ quan xét nào khác trong sách Các Quan Xét (Các Quan Xét 13:25; 14:6, 19; 15:14). Dù đời sống ông có nhiều thất bại, cho thấy nhu cầu về một Đấng vĩ đại hơn mình, Sam-sôn vẫn trung tín với sự kêu gọi là đánh bại dân Phi-li-tin, trung tín cho đến chết. Trong cái chết của mình, Sam-sôn đã giành được chiến thắng lớn nhất trước kẻ thù, một chiến thắng diễn ra trong bối cảnh ông bị sỉ nhục, là sự bày tỏ cao nhất của sức mạnh đích thực. Trong sách Các Quan Xét, Sam-sôn là một hình bóng về Đấng Christ, chứ không phải là hình bóng về bạn hay tôi. Sam-sôn và Chúa Jêsus là những Đấng Cứu Rỗi, còn chúng ta là những người cần được cứu. Nhận thấy ý nghĩa của đời sống Sam-sôn trong sách Các Quan Xét, Barry Webb đã nhận định:

“Sự ra đời của ông được một thiên sứ báo trước. Sự thụ thai của ông là phép lạ. Ông bị chính dân tộc mình khước từ. Các lãnh đạo của họ trói ông lại và giao nộp ông cho những kẻ thống trị ngoại giáo (16:13). Công cuộc cứu rỗi của ông được hoàn tất trong cái chết của ông, qua cái chết đó ông đánh sập thần Đa-gôn và đặt nền móng cho một sự giải cứu sẽ được bày tỏ trọn vẹn hơn trong tương lai. Nói cách khác, tại đây, nơi một nhân vật tưởng chừng như không thể ngờ đến này, chúng ta thấy, có lẽ rõ ràng hơn bất cứ nơi nào khác trong Cựu Ước, hình dáng của những điều sẽ đến.” 2

Sam-sôn Là Ai? Sam-sôn đã, và tiếp tục là, một hình bóng của Đấng Christ (Hê 11:32–40).3

1. J. Clinton McCann, Judges (Westminster John Knox Press, 2002). ↩

2. Barry Webb, “A Serious Reading of the Samson Story (Judges 13–16)” trong Reformed Theological Review 54 (1995): 114. ↩

3. Để có thêm phần thảo luận và giải thích về đời sống của Sam-sôn, xin xem: Miles V. Van Pelt, Judges: ESV Expository Commentary, tập II (Crossway, 2021), tr. 618–645. ↩

Bài viết này Who was Samson?.